• Quartz
  • Cultuur
  • Singles hebben geen haast, ouders wel

Singles hebben geen haast, ouders wel

Quartz | New York | Zheping Huang | 17 december 2015

Voor Chinese jongeren 
ligt de gemiddelde trouw‑
leeftijd tegenwoordig op 24 jaar. Daarom besluit de 23-jarige arbeiderszoon Zheping Huang zijn 
geluk te beproeven op 
een huwelijksmarkt.

Shanghais zevende jaarlijkse ‘Liefdes- en huwelijksexpo’ werd dit jaar gehouden in het Aima Palace, in de noordoostelijke voorstad Baoshan – in het district waar ik woon. Het paleis en het omliggende park zijn ontworpen voor trouwceremonies in westerse stijl, maar op 31 oktober kwamen er meer dan vierduizend vrijgezel‑
len bijeen, op zoek naar hun wederhelft.

Als 23-jarig enig kind uit een arbeidersgezin in Shanghai ben ik niet naarstig op zoek naar een vriendin. Maar tegenwoordig is het in China de norm om 
op jonge leeftijd te trouwen. Dat vinden mijn ouders ook. Sinds ik een baan heb, stellen ze zo nu en dan de indirecte vraag: ‘Heb je al een doel?’ Met ‘doel’ bedoelen ze vriendin – eentje met wie ik een stabiele en serieuze relatie heb en die ik mee naar huis kan nemen om Chinees Nieuwjaar te vieren.

Mijn moeder heeft me niet gedwongen naar die huwelijksmarkt te gaan. Wel bracht ze tijdens elk telefoongesprek het onderwerp ter sprake: ‘Je kunt toch gewoon even gaan kijken?’ zei ze steeds. Dus daar stond ik dan, netjes gekleed, te kijken naar een groot mededelingen‑
bord, waarop ik mijn foto tussen 
honderden andere zag hangen, met daaronder de tekst:
Naam: Huang
Opleiding: Masterdiploma
Geboortedatum: maart 1992
Jaarsalaris: …

Zoeken naar de ware op de ‘First Shanghai Marriage en Love Expo’ in Shanghai, die bezocht werd door 11,000 single mannen en vrouwen en 4,000 ouders. – © Getty Images
Zoeken naar de ware op de ‘First Shanghai Marriage en Love Expo’ in Shanghai, die bezocht werd door 11,000 single mannen en vrouwen en 4,000 ouders. – © Getty Images

Toen ik me online inschreef, had ik mijn jaarinkomen ingevuld – dat was een verplichte vraag, net als de vragen over je lengte, gewicht, sterrenbeeld 
en of je een eigen huis hebt of een auto. Maar ik had niet verwacht dat ze van iedere deelnemer een poster zouden ophangen waarop zijn of haar salaris voor iedere voorbijganger zichtbaar zou zijn.

Volgens mijn eigen telling hingen er ongeveer tweeduizend mannen en tweeduizend vrouwen op die muur, maar op de bijeenkomst waren er meer vrouwen dan mannen. Terwijl ik die posters aan het lezen was, zag ik daar een meisje staan. Ze leek me tussen 
de twintig en dertig jaar, had lang, mooi geverfd bruin haar, en droeg een spijkerhemd en een zwarte legging, een beetje de Koreaanse stijl. We keken elkaar aan. Ze stapte op me af.

‘Hé, in welk jaar ben jij geboren?’ 
vroeg ze me in een Shanghais dialect. De manier waarop ze ‘hé’ zei, was niet erg beleefd. Voordat ze vervolgens meteen weer doorliep, zei ze: ‘Ik ben bijna een cyclus ouder dan jij.’ Een ‘cyclus’ betekent de cyclus van twaalf jaar van de Chinese dierenriem. Ze vond mij te jong voor een date, dus wilde ze geen seconde langer tijd aan mij verspillen.

Ik wilde liever zelf een vriendin zoeken

Hoe langer ik op de expo was, des te meer het me opviel dat iedereen (behalve ik dan misschien) zo efficiënt, gefocust en doelgericht bezig was, of het nu de mannen, de vrouwen, hun ouders of de huwelijksmakelaars van de veertig deelnemende bureaus waren. Terwijl ik door het paleis liep, vroegen verscheidene moeders mijn geboortejaar, maar zodra ik 1992 zei, liepen ze allemaal meteen weer door. Huwelijksmakelaars trokken me hun standje in om me in te schrijven als cliënt, en telkens als ik mijn persoonlijke informatie opschreef, waren ze onder de indruk – in elk geval deden 
ze alsof – van mijn lengte, mijn hukou (woonvergunning) voor Shanghai, 
mijn mastersopleiding en mijn jonge leeftijd. Maar ze waren allemaal teleurgesteld als ik op de vraag over het hebben van een eigen huis antwoordde dat mijn familie bij mijn trouwen een appartement voor mij zou kopen. Maar als troost zeiden ze dat ik nog erg jong was, dus dat het eigenlijk geen probleem was dat ik nog geen eigen huis had.

Eén huwelijksmakelaar bezwoer me dat ze me nooit kosten zou berekenen, zelfs al vond ik via haar bureau een date. Volgens haar varieerde het tarief voor een vrouw van een paar honderd tot enkele duizenden yuan, en het bureau hield vrouwen niet langer dan een half jaar in de portefeuille. Maar als man was ik een ‘kostbaar goed’, zei ze. Ze vertelde dat het cliëntenbestand van haar bureau een ongelijke man-vrouwverhouding kende: één man op de vier vrouwen.

Dat lijkt misschien vreemd. Ten slotte is de verwachting dat er in China in 2020 24 miljoen meer mannen dan vrouwen zijn in de leeftijd tussen 20 
en 45 jaar. Een hoogleraar Economie heeft onlangs voorgesteld om toe te staan dat een vrouw met meer dan 
één man mag trouwen om die ongelijkheid enigszins weg te nemen. 
Maar in de grootste steden van China, en vooral onder de universitair geschoolde jongeren, lijkt eerder het omgekeerde het geval – daar is er een enorm overschot aan jonge vrouwen die willen trouwen.
Volgens mij komt dat doordat de meeste Chinezen een huwelijk willen dat gelijkwaardig is in termen van bezit, opleiding en culturele achtergrond. Dat geldt met name voor Shanghai, dat, ondanks het feit dat het een zeer internationale stad is, de naam heeft weinig gastvrij te zijn voor ‘vreemdelingen’ uit andere delen van China.

Het verlangen naar een gelijkwaardig huwelijk betekent dat er in de steden voor jonge vrouwen maar een beperkt reservoir aan geschikte mannen is, omdat vrouwen vaker hoger opgeleid zijn, een goede baan hebben en hun eigen smaak en hobby’s hebben. Tegelijkertijd staan vrouwen door de norm om jong te trouwen en door het sociale stigma dat aan ongetrouwde vrouwen van boven de rijpe leeftijd van 27 kleeft, onder grote druk om te trouwen en dit soort huwelijksmarkten te bezoeken.

Een recent landelijk onderzoek laat zien dat 26 jaar de gemiddelde trouwleeftijd is in China. Meer dan 90 procent van de vrouwen in China is voor haar dertigste getrouwd. Voor de generatie van na 1990 (mijn generatie) ligt de gemiddelde leeftijd nog lager: 24 jaar.

Rode tafels

Het was niet zo dat ik niet wilde praten met de meisjes op de expo. Maar het was ongemakkelijk tussen al die mensen, met
ook nog eens de huwelijksmakelaars die zich met je gesprek bemoeiden omdat ze het liefst hadden dat de communicatie via hen verliep, of de ouders van het meisje die me waarschijnlijk wilde vragen waarom ik geen eigen huis had. Dus schreef ik me in voor iets wat ‘Vind de ware aan de rode tafels’ heette. Het was speciaal bedacht voor de Aziaat die te verlegen is om een gesprek aan te knopen met de andere sekse. In principe was het gewoon een soort lopende band. Vijf mannen en vijf vrouwen zaten om een tafel waarop een rood kleedje lag, en ze hadden zes minuten de tijd om met elkaar te praten. Dan verhuisden de vijf mannen met de klok mee naar de volgende tafel. Bij elkaar waren er tien tafels, dus iedere sessie duurde een uur. Dat was de officiële manier om een leuk, diepgaand, persoonlijk gesprek te voeren met iemand die je aardig leek.

Toen honderd deelnemers, onder wie ik, waren gaan zitten, wees de gespreks
leider bij iedere tafel één persoon aan die zichzelf moest voorstellen. Eén meisje zei dat ze haar salaris niet in het openbaar wilde prijsgeven. ‘Niet zo terughoudend,’ zei de gespreksleider. ‘Anders vind je nooit iemand.’

De gespreksleider herinnerde de mannen eraan dat hij twee dingen wilde horen: eigen huis en salaris. Een man van in de dertig, die werkte op het hoofdkantoor van de Bank van China, zei met valse bescheidenheid: ‘Ik verdien niet zo veel, iets tussen de 300.000 en 400.000 yuan [43.000-57.000 euro] per jaar.’

In het uur dat erop volgde had ik een gesprek met een paar meisjes van ongeveer mijn leeftijd. Sommige gesprekken liepen wel aardig, andere heel stroef.


Vier misses

#1 Miss Xu, 1993, uit Yancheng, 
provincie Jiangsu

Na langer dan een minuut ongemakkelijke stilte zat Xu nog steeds naar een brochure op tafel te staren, en ze leek niet van zins om met mij of die man naast haar te gaan praten. ‘Waarom ben je hierheen gekomen?’ vroeg ik om het ijs te breken. Toen vertelde ze dat ze moest van haar moeder en tante, die met haar meegekomen waren. Ik zei dat ik min of meer in dezelfde situatie zat. We spraken wat over waar we 
vandaan kwamen, de universiteit, en ons beroep (ik ben dat van haar alweer vergeten). Daarna was ik door mijn gespreksstof heen. Ze bleef geïnteresseerder in de brochure dan in mij. We werden vrienden van elkaar op WeChat. Ongeveer een uur na de sessie zag ik haar daar iets op posten: ‘Het was zo stom.’

#2 Miss Xu, 1990, uit Shanghai

Xu werkte bij de metro in Shanghai. Ze hield van films, winkelen en badminton. Haar werk bestond uit het opladen van vervoerskaarten van forenzen die hun kaart wilde opwaarderen, en ze had de supervisie over ‘dorpelingen’ die de metrostellen inspecteerden en repareerden. ‘Dorpelingen’ was een neerbuigend woord dat ze gebruikte voor mensen van buiten de stad die in Shanghai kwamen werken. Ze zei dat ze alleen wilde daten met iemand uit Shanghai. Ze sprak ook alleen maar in het Shanghaise dialect, ook al gaf ik antwoord in het Mandarijn, omdat ik dat passender vond voor een bijeenkomst met mensen uit het hele land. Een man uit het noorden van China wilde ook met ons praten, maar begreep ons niet. ‘Tjemig,’ zei hij, 
‘jullie komen allemaal uit Shanghai.’

#3 Miss Fang, 1992, uit Shanghai

Fang was net afgestudeerd en werkte nu als lerares biologie aan een vooraanstaande middelbare school in Shanghai. Eigenlijk had ze helemaal niet naar de expo willen komen, maar haar moeder had erop aangedrongen. Ik vertelde dat ik op de middelbare school biologie altijd heel leuk had gevonden en begon over een bepaald vraagstuk waarbij de genen van de ouders werden gegeven en je de kans moest berekenen dat hun kind dubbele oogleden zou krijgen. Dat vond ze 
interessant. Een verveelde oudere vrouw aan onze tafel, die kennelijk 
niemand van haar leeftijd had om mee te praten, zei dat we wel een stelletje leken.

#4 Miss Ik-heb-niet-eens-haar-naam-gevraagd, 1990, uit Shanghai

De reden dat ik niet eens haar naam vroeg – en zij ook niet de mijne – was dat ze alleen geïnteresseerd was in mannen die ‘minstens vier jaar ouder waren dan zij’. Ik vroeg haar waarom. Ze zei dat ze in recente relaties had ervaren dat mannen van mijn leeftijd te onvolwassen waren en te veel met zichzelf bezig.

Gekscherend zei ze 
dat ik mijn geluk maar eens moest beproeven op een universiteitscampus.

Na een uitputtend uur van rondetafelgesprekken verliet ik de bijeenkomst. Ik zocht nog even naar de biologielerares, maar ik kon haar niet vinden. Ik vond het wel welletjes allemaal. Maar één iemand stond me op te wachten, mevrouw Chen, de moeder van een 22-jarige dochter. Ze was al eerder op me afgestapt toen ik ergens een hapje stond te eten waar een 
wedstrijd liefdesliedjes zingen werd gehouden. Er was maar één man het podium op geklommen en hij zong verschrikkelijk vals. Niemand luisterde. In dat gesprek was ik al veel te weten gekomen over de dochter van mevrouw Chen. Ze was 22 jaar, afgestudeerd in computerkunde en werkte nu voor een jong bedrijf dat een Japanse game voor de smartphone ontwikkelde. Ze was heel gehoorzaam, zei mevrouw Chen, en was niet iemand voor losse contacten, zoals veel andere meisjes. De moeder liet me ook een selfie van haar dochter zien – die waarschijnlijk heel erg 
verfraaid was door Meitu Xiuxiu, een populaire fotoshop-app.

Settelen

Ik begrijp de wens van mijn ouders 
wel dat ik me moet gaan settelen. 
Zij trouwden toen ze dertig waren, 
en twee jaar later werd ik al geboren. Sommige vrienden van hen hebben 
al kleinkinderen. Ze gaan bijna met pensioen en stellen zich voor dat ze dan een appartement voor me kopen 
in Shanghai, dichtbij komen wonen 
en mijn toekomstige vrouw en mij 
helpen met het schoonmaken van 
het huis, iedere dag voor ons koken 
en helpen bij de opvoeding van ons kind (of misschien twee kinderen). 
Het gaat ze niet om een stamhouder, ze willen alleen graag dat drie 
generaties bij elkaar wonen, een genoegen dat al zoveel vijftigers in Chinese steden smaken.

Maar toen ik thuiskwam vertelde ik mijn ouders niet over de dochter van mevrouw Chen. Ik zei alleen maar dat ik geen interessante meisjes had ontmoet. Ik wilde liever zelf een vriendin zoeken en zelf haar aantrekkelijke 
kanten ontdekken bij etentjes, in het café of bij vrienden, en niet gekoppeld worden bij een bijeenkomst waar wederzijdse ouders hun goedkeuring geven aan onze relatie op basis van op onze opleiding, hukou, huis en salaris. Als ik op eigen kracht niemand kan vinden, zal ik over enkele jaren misschien wel weer naar zo’n huwelijksmarkt gaan – als ik 26 ben of zo.

Mevrouw Chen zei dat ze had rondgekeken maar geen mannen had gezien die haar geschikt leken voor haar dochter. Ze wilde graag meer van mij weten

Mevrouw Chen zei dat ze had rondgekeken maar geen mannen had gezien die haar geschikt leken voor haar dochter. Ze wilde graag meer van mij weten. Maar eerst wilde ze nog een paar dingen controleren. Vond ik het bezwaarlijk dat haar dochter was afgestudeerd aan een hogeschool en niet aan een universiteit? Ik zei nee. Vonden mijn ouders of ik het bezwaarlijk dat haar dochter niet uit Shanghai kwam, maar uit Wuhan in Midden-China? Ik zei nee. Ten slotte vroeg ze hoe vaak ik terug zou komen naar Shanghai en waar ik in de toekomst zou gaan wonen. 
Ik zei dat ik dat niet wist. Dat hing af van mijn partner en mij.

Ze leek tevreden. We wisselden telefoonnummers uit. Ik stelde voor om vrienden te worden met haar dochter op WeChat, maar ze wilde haar liever eerst zelf nog even spreken. En ik moest eerst ook maar met mijn ouders spreken, om er zeker van te zijn dat haar dochter en haar familie hun goedkeuring konden wegdragen. Ik vroeg mevrouw Chen waarom haar dochter niet zelf was gekomen. Ze zei dat haar dochter te verlegen was voor dit soort gelegenheden. ‘Kinderen hebben geen haast, maar hun ouders wel,’ zei ze.

Auteur: Zheping Huang
Vertaler: Paul Bruijn

Foto boven: Wachten om naar binnen te gaan bij de ‘Ten Thousand People Matchmaking Fair’ in Shanghai. – © Getty Images

Quartz
VS | qz.com

In 2012 opgericht door onlinefanaten die met dit nieuwsportal willen inspelen op de nieuwe wereld na de financiële crisis.

Dit artikel van Zheping Huang verscheen eerder in Quartz.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.