• The Sydney Morning Herald
  • Reader
  • We slapen langer dan we denken

We slapen langer dan we denken

The Sydney Morning Herald | Sydney | Evelyn Lewin | 07 juni 2018

Nieuw onderzoek wijst uit dat er een nauwe relatie bestaat tussen hoe slaap ‘voelt’ en wat er fysiologisch gebeurt.

Ik heb vaak het gevoel dat ik niet lang heb geslapen, al heb ik urenlang in bed gelegen. Dat is een ervaring die Daniel Kay, professor in de psychologie en slaaponderzoeker, vaak te horen krijgt. Uit vroegere studies blijkt volgens hem dat mensen die aan slapeloosheid lijden wel líjken te slapen – met hun ogen dicht en hun hersenen in een karakteristiek slaappatroon – maar dat er een addertje onder het gras schuilt. ‘Raad eens wat ze waarschijnlijk zeggen als je ze wekt? “Ik was wakker.”’

Hij meent dat je je, in plaats van ‘wakker’ of ‘in slaap’ te zijn (alsof dat de enige twee mogelijkheden zijn), bewust kunt zijn van je omgeving terwijl je hersenen in een slaappatroon verkeren.

Zijn nieuwe onderzoek, dat gepubliceerd is in het blad Sleep, zou daar een verklaring voor kunnen geven. Het toonde aan dat bepaalde processen, die van doen hebben met het afnemen van het bewustzijn, bij slapeloze mensen beschadigd kunnen zijn.

‘Als we de hele dag tegen onszelf zeggen dat we moe zijn, zúllen we ons ook de hele dag moe voelen’

‘Dat maak ik elke dag mee,’ vertelt dr. David Cunnington, slaaparts en medeoprichter van Sleep Hub. Hij zegt dat wordt aangenomen dat er een nauwe relatie is tussen hoe slaap voelt en wat er fysiologisch gebeurt. Dus als mensen (zoals ondergetekende) zich bewust zijn van geluiden of dingen om hen heen, menen ze dat ze licht slapen of dat hun slaap niet van een gezonde kwaliteit is.

Maar hoewel we misschien denken dat totale bewusteloosheid de enige manier is van ‘goed’ slapen, is het normaal om je tijdens sommige slaapstadia bewust te zijn van zintuiglijke prikkels, zoals geluiden. Het brein slaapt niet als zelfstandig onderdeel, maar is opgebouwd uit vele verschillende systemen, legt dr. Cunnington uit. ‘Het is normaal dat sommige delen van de hersenen tijdens de slaap in een slaaptoestand verkeren, terwijl andere delen wakker blijven.’ Daarom kunnen moeders bijna onmiddellijk reageren op het gehuil van hun kind, of worden andere geluiden tijdens de nacht in onze dromen geïncorporeerd.

Een andere reden waarom slapelozen menen dat ze slecht slapen, is omdat ze onderschatten hoe lang ze doezelen. In een reeks studies vergeleken dr. Cunningham en collega’s hoe lang iemand dacht geslapen te hebben versus objectief gemeten slaap. Lijders aan slapeloosheid bleken gemiddeld twee uur per nacht langer te slapen dan ze dachten.

Cyclus doorbreken

Maar een van de moeilijkste aspecten van omgaan met slapeloosheid is niet het gebrek aan slaap op zich, maar de diepe uitputting die je de volgende dag voelt. Gelukkig zijn er manieren om die vermoeidheid te verlichten, zegt dr. Cunnington. Houding speelt een centrale rol. Wie de cyclus van negatief denken over slaap weet te doorbreken, kan zich de volgende dag fitter voelen.

Psycholoog Sharon Draper is het daarmee eens. ‘We zijn wat we denken,’ zegt ze. ‘Dus als we de hele dag tegen onszelf zeggen dat we moe zijn, zúllen we ons ook de hele dag moe voelen.’ Zij adviseert om die gedachten te vervangen door positieve, realistische ideeën over hoe je de dag doorkomt, en door te bedenken dat rust net zo essentieel is als slaap.

Dr. Cunnington zegt dat het ook belangrijk is om je opvattingen over slaap bij te stellen: omdat je het idee hebt dat je maar vier uur hebt gesluimerd, ben je nog niet gedoemd om de volgende dag moe te zijn, dus zet dat uit je hoofd. Om die dag door te komen, zegt Draper, helpt het om je aan je gewone routine te houden en je er niet doorheen te slepen met behulp van vele kopjes koffie of dutjes overdag. Als je je minder energiek voelt, neem dan heel korte pauzes om jezelf op te peppen zonder naar suiker of cafeïne te grijpen. Haal een frisse neus, drink een glas water of ga even wandelen. En als je naar bed gaat, doorbreek dan die cirkel van negatieve gedachten over dat je vast niet kunt slapen.

Dus vanavond zal ik mezelf geruststellen met de gedachte dat ik – hoewel ik het gevoel heb dat ik niet kan slapen – misschien al aan het indutten ben, en dat ik waarschijnlijk langer slaap dan ik aanneem. En als ik net zo in elkaar zit als de meeste lijders aan slapeloosheid, dan is de kans groot dat beide dingen waar zijn.

Auteur: Evelyn Lewin

Beeld: © Getty

The Sydney Morning Herald
Australië | dagblad |oplage 224.000

Centrum-linkse krant, opgericht in 1813 als Sydney Herald, vooral gelezen door 35-plussers met een vrij beroep. Sinds 1849 bestaat er ook een zondagseditie, The Sun Herald, met een eerder populaire dan intellectuele toon.

Dit artikel van Evelyn Lewin verscheen eerder in The Sydney Morning Herald.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.