• Kafa
  • Politiek
  • 6. Liever djinns dan wetenschap

6. Liever djinns dan wetenschap

Kafa | Istanboel | Metin Uca | 27 juni 2018

Het culturele maandblad Kafa hoopte dat een wisseling van de wacht de wind uit de zeilen zou nemen van conservatieve moslims, die de wetenschap reduceren tot technische snufjes en haar voor het karretje spannen van hun krankjorume verzinsels.

Vroeger gingen politici naar het café om te horen wat er onder de bevolking leefde en maakten ze aantekeningen op hun sigarettenpakje, dat ze vervolgens zo snel mogelijk kwijtraakten. Het waren maar woorden, loze beloften, zo ging het toch altijd bij ons, nietwaar? Aan 
de vooravond van de verkiezingen heeft er weer eens iemand een belofte gedaan. De kandidaat van de kemalistische CHP, Muharrem Ince, belooft ons een Turkije dat ‘kwantisch’ spreekt.

Kortgeleden hield de Canadese premier een journalist aan zijn woord die gezegd had dat hij hem liever interviewde over kwantumcomputers dan over IS. Justin Trudeau gaf vervolgens zonder met zijn ogen te knipperen een gedetailleerde uitleg, waarbij hij aangaf dat de kwantumtechnologie het mogelijk maakt oneindig veel meer gegevens te verwerken dan binaire systemen en dat de onderdelen nog drastisch kunnen worden geminiaturiseerd, waarna hij bedolven werd onder een oorverdovend applaus. Je keek naar het scherm met een mengeling van afgunst en bitterheid als je aan onze eigen leiders dacht. Geeft u het nou maar toe, u was jaloers op de Canadezen.

Een vlag met de afbeelding van Muharrem Ince (CHP) in de wijk Besiktas in Istanboel. – © Jeff J Mitchell / Getty Imagefb
Een vlag met de afbeelding van Muharrem Ince (CHP) in de wijk Besiktas in Istanboel. – © Jeff J Mitchell / Getty Imagefb

Op datzelfde moment dacht u natuurlijk aan onze premier Binali Yıldırım, die zijn best deed om de werking van de cloud uit te leggen. ‘Er is iets wat de wolk wordt genoemd. Ze stoppen alle informatie erin en het werkt als een trein. Je vindt er van alles en nog wat. Je kunt maar beter niet weten hoe het precies werkt. Je gebruikt het, punt uit. Als je het probeert te begrijpen, kom je in de problemen…’

Al jaren krijgen we, zodra het over nieuwe technologieën, kwantumenergie of kunstmatige intelligentie gaat, te maken met volslagen idioten die het hebben over djinns [bovennatuurlijke onzichtbare wezens die in de Koran voorkomen] of ons afschepen met sprookjes. Mag plastische chirurgie van de islam? Welke taal wordt er gesproken in het paradijs? Als ik verliefd ben op een jongen die verliefd is op een ander, wier gebeden worden dan als eerste verhoord? Geldt het bedrijven van de liefde als het breken van de vasten? Zondig je als je een levertransplantatie krijgt van een 
alcoholist? En zo kun je nog wel een tijdje doorgaan. Door onszelf voortdurend dit soort vragen te stellen, hebben we al heel wat krankzinnigen op het schild gehesen.

We vragen ons af of onze ‘popenpruim’ (groene pruim) niet de ‘imampruim’ moet heten en leggen een arme robot het zwijgen op die de pech had een minister te interrumperen tijdens een congres over robotica. Is dit het Turkije dat ‘kwantisch’ moet spreken? Waar het ook over gaat, dit land eindigt altijd als een watermeloen die in tweeën wordt gesneden. En wij worden geacht het eens te worden over kwantumtheorie? Deze tak van natuurkunde 
is de toegangspoort tot de metafysica en van alles en nog wat geworden. De kwantumveldentheorie is ingekapseld en overgoten met een islamitisch sausje, en wel in die mate dat een universitair docent ons uitlegt dat Noach zijn zoon met een mobieltje gebeld heeft om hem te waarschuwen voor 
de zondvloed.

Lachwekkend bijgeloof

En als je ze hun gang zou laten gaan, zouden al deze charlatans vast proberen te bewijzen dat hun leuterpraatjes echt waar zijn. Zo wordt de wetenschappelijke vooruitgang getransformeerd tot een lachwekkend bijgeloof dat wordt overgeschilderd in religieuze kleuren. Een profeet Noach die twintig meter hoog is en al drieduizend jaar op de teller heeft, of een of andere heilige die zich op miraculeuze wijze heeft weten te teleporteren.

Kan de wetenschappelijke mentaliteit door een wisseling van de wacht weer vaste voet aan de grond krijgen in Turkije? Zouden we onze eeuwige conflicten en geschillen ter zijde kunnen schuiven om ten volle te profiteren van de moderne wetenschappelijke vooruitgang?

Auteur: Metin Uca
Vertaler: Dirk Zijlstra

Kafa
Istanboel | maandblad | oplage 30.000

Kafa, in september 2014 opgericht door Candas Tolga Isık, is een redelijk populair cultureel-literair tijdschrift. Het heeft
een ontspannen en opzettelijk luchtige toon.

Dit artikel van Metin Uca verscheen eerder in Kafa.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.