• Al-Hayat
  • Politiek
  • De waarheid over de vernietiging van Irak

De waarheid over de vernietiging van Irak

Al-Hayat | Hazem Saghieh | 06 september 2016

Voor de chaos in Irak dragen de Amerikanen dragen een zware verantwoordelijkheid. Maar volgens de politiek hoofdredacteur van Al-Hayat heeft de Iraakse elite net zoveel schuld.

Eind 2014 zond de Saoedische tv-zender Al-Arabiya een reeks interviews uit met Paul Bremer, die in mei 2003 als speciaal gezant van president Bush in Irak was om het land weer op te bouwen en humanitaire hulp te verlenen. Bremer stond in de Arabische wereld bekend als de man die de de-Baathisering van Irak – het uit de macht zetten van alle aan de Baath-partij van Saddam Hoessein gelieerde personen – in gang had gezet en het Iraakse leger had ontmanteld, twee beslissingen waarvoor hij persoonlijk had getekend. Nu weten we dat deze twee maatregelen, na de buitengewoon gewelddadige executie van Saddam Hoessein in december 2013, een hoofdrol hebben gespeeld bij het uitbreken van een godsdiensttwist in Irak, en daarmee bij de opkomst van IS.

Tijdens een van deze interviews legde Bremer uit dat vóór het uitbreken van de oorlog een honderdtal leden van de Iraakse oppositie aan Washington had gevraagd hun land te bevrijden, niet alleen van Saddam Hoessein maar 
ook van de Baath-partij. Maar, voegde Bremer eraan toe, de Amerikanen 
hadden toen een de-Baathisering voor ogen die alleen tegen de hoogste leiders gericht zou zijn, oftewel 1 procent van de partij. De uitvoering van het decreet berustte echter bij de nieuwe Iraakse leiders, die allemaal het 
sjiitische geloof aanhingen en de de-Baathisering hebben laten ontaarden in een jacht op de soennieten in Irak, en de gehele soennitische gemeenschap in het land uit het raderwerk 
van de macht hebben gestoten. De naam van de in 2015 gestorven Ahmed Chalabi, lid van de sjiitische oppositie tegen Saddam Hoessein en vriend van de Amerikaanse neoconservatieven, wordt vaak met deze beslissing in 
verband gebracht; hij werd uiteindelijk de zondebok, waardoor talrijke andere Iraakse leiders die verantwoordelijk waren voor deze geschiedenis vrijuit gingen.


Tijdens een ander interview deed Bremer een nog belangrijkere mededeling, namelijk dat de Koerdische en sjiitische leiders met afscheiding 
hadden gedreigd als de Amerikanen het Iraakse leger niet wilden ontmantelen. Geen enkele politicus in Bagdad heeft de woorden van Bremer weersproken. Desondanks overheerst de indruk dat het de Amerikaanse gezant was die deze beslissing helemaal alleen heeft genomen, alsof de Irakezen zichzelf niets te verwijten hebben als het gaat om het bloedbad dat sindsdien in hun land is aangericht.

De executie van Saddam Hoessein, voltrokken op de eerste dag van het Offerfeest in Al-Karada, op maar enkele meters van de plek waar de toenmalige premier, de sjiiet Nouri al-Maliki, de bruiloft van zijn zoon vierde, blijft de enige religieuze geweldpleging die niet op het conto van de Amerikanen is geschreven.

Maar in elk geval zijn het Irakezen 
die op dit moment hun land regeren. Nog maar enkele dagen geleden heeft de Kamer van Afgevaardigden een wet aangenomen die niet alleen de Baath-partij verbiedt, maar ook elke poging bestraft om er campagne voor te voeren. Deze wet voorziet zelfs in een ‘speciaal tribunaal’ dat over de ‘misdaad’ van overtreders moet oordelen.

De 
grootste fout van Amerika is dat ze op de Iraakse elite hebben vertrouwd

Wat het Iraakse leger betreft, dat is in werkelijkheid niet ontmanteld maar heeft een herstructurering ondergaan waarvan de rampzalige gevolgen zichtbaar werden toen IS in 2014 zonder slag of stoot Mosul kon binnenvallen, omdat het leger zich had teruggetrokken en geen enkel verzet bood. En heel onlangs heeft de huidige Iraakse premier, de sjiiet Haider al-Abadi, besloten het leger officieel te laten fuseren met de zogeheten milities ‘van de volksbeweging’, die in feite confessionele sjiitische milities zijn. Deze 42 
milities tellen zo’n 150.000 sjiitische strijders en vallen grotendeels onder het gezag van de Iraanse generaal Qassem Suleimani, die belast is met het Midden-Oosten. Deze beslissing bewijst dat de Iraakse regering een leger wil dat honderd procent sjiitisch is. Om dat te bereiken moest korte metten worden gemaakt met het leger van Saddam Hoessein, dat door soennieten werd geleid.

Toch bleven veel mensen de illusie koesteren dat alles beter zou gaan 
in Irak, tot de funeste dag dat de Amerikanen arriveerden en allerlei onheil over het land afriepen, met inbegrip van de allesoverheersende invloed van het geloof, waaraan de bevolking niet gewend was. De Amerikanen dragen onmiskenbaar een enorme verantwoordelijkheid voor wat er van het land geworden is, door de handelsblokkade die ze Irak al in 1991, voordat de oorlog begon, hebben opgelegd, door de oorlog zelf en door een gebrek aan visie op wat er na de oorlog moest gebeuren – om nog maar te zwijgen van het schandaal van de Abu Ghraib-gevangenis, waar Irakezen gemarteld werden. Maar hun 
grootste fout is dat ze op de Iraakse elite hebben vertrouwd, dat ze die hebben gerespecteerd en naar hun adviezen hebben geluisterd. Terwijl allang bewezen was dat die uit een bende bloeddorstige en corrupte misdadigers bestond.

Auteur: Hazem Saghieh
Vartaler: Peter Bergsma

Beeld bovenaan: De Amerikaanse speciaal gezant Paul Bremer met sjiitische leiders. © Saeed Khan / Getty

Al-Hayat
Saoedi-Arabië | dagblad | oplage 110.000

‘Het Leven’ is ongetwijfeld de meest toonaangevende krant van de Arabische diaspora en het favoriete podium voor liberale Arabieren die een groot publiek willen bereiken. De krant neigt naar pro-westerse en pro-Saoedische berichtgeving, maar staat ook open voor andere meningen.

CONTEXT: Corruptie in de hoogste kringen van de staat

Met 142 tegen 102 stemmen heeft het Iraakse parlement op 24 augustus jl. het vertrouwen opgezegd in minister van Defensie Khaled al-Obeidi, en hem 
daarmee gedwongen om af te treden. Op 3 juli, na de aanslag die de wijk Karrada in Bagdad in een bloedbad veranderde waarbij 324 doden en honderden gewonden vielen, werd minister van Binnenlandse Zaken Mohammed al-Ghabban al de laan uitgestuurd. ‘Twee belangrijke ministersposten zijn vacant op het moment dat men een groot offensief voorbereidt tegen Mosul, de hoofdstad van Islamitische Staat’, schrijft The Washington Post. Volgens de Amerikaanse krant zijn deze twee ontslagen het bewijs van de ernstige politieke instabiliteit van dit land, dat geacht wordt grote stukken van zijn territorium te bevrijden.

De regering en haar twee afgedankte ministers 
beschuldigen elkaar wederzijds van corruptie. Volgens de regering was het tweetal in talloze omkoopaffaires verwikkeld; volgens de ex-ministers zelf zijn ze ontslagen omdat ze de illegale zelfverrijking van andere ministers aan de kaak stelden.

Dit artikel van Hazem Saghieh verscheen eerder in Al-Hayat.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.