Gelezen, gezien, gehoord, gedaan

| 10 maart 2015

360 maakt voor u een keuze uit door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland en Vlaanderen komen.

Nu al legendarisch: Timbuktu

De openingsfilm van het Movies that Matter Festival is nu al legendarisch. De Mauritaanse film Timbuktu kreeg niet minder dan zeven Césars (de Franse Oscars), waaronder die voor Beste Film, Beste Regisseur en Beste Scenario. De film gaat over de kortstondige overname van Timboektoe door een alliantie van Toearegs en het extremistische Ansar Dine in 2012, die de aanleiding vormde voor de (tot voor kort door Bert Koenders geleide) VN-interventie in dat gebied. De extremisten werden verjaagd, maar tot op de dag van vandaag is het onrustig in het gebied.

Le Figaro beschreef hoe de opnames voor Timbuktu in het diepste geheim en omgeven door zware veiligheidsmaatregelen moesten geschieden. De wereld reageerde enthousiast op deze Afrikaanse heldenmoed in zo’n belangrijke kwestie. ‘Een meeslepend onderzoek naar de absurditeiten van het extremisme’, oordeelde de Los Angeles Times (Timbuktu werd ook genomineerd voor een Oscar). In zo’n typisch Amerikaanse recensie beschreef filmcritica Betsy Sharkey Timbuktu als ‘a mesmerizing blend of the horrific and the humorous as it boils ideology down to the personal level’. Haar collega Peter Bradshaw omschreef de film in The Guardian als ‘a cry from the heart – with all the more moral authority for being expressed with such grace and such care’.

Tegelijkertijd zijn de film en zijn maker Abderrahmane Sissako niet onomstreden. Het toonaangevende tijdschrift Jeune Afrique benadrukte dat Sissako adviseur is van de Mauritaanse president Aziz, wat de cineast vervolgens tegenover Libération bevestigde. De Franse journalist Nicolas Beau opende op zijn blog Mondafrique.fr de aanval op Sissako, die hij de ‘Bernard-Henri Lévy van de woestijn’ noemt. Beau meent te weten dat Sissako aanvankelijk een film wilde maken over moderne slavernij in Mauritanië. Het West-Afrikaanse land was het laatste land ter wereld dat de slavernij officieel afschafte (in 1981), maar in de praktijk worden nog steeds slaven gehouden. Volgens Beau werd Sissako van dat plan afgebracht door Aziz, die hem financiële steun beloofde als hij zijn camera op Mali zou richten in plaats van op zijn eigen land. Sissako op zijn beurt beschuldigt Beau ervan geld aan te nemen van een tegenstander van Aziz, een bankier die Mondafrique.fr financiert.

In Frankrijk gingen inmiddels meer dan een miljoen mensen naar de bioscoop om de film te zien. Gelijktijdig met de première op Movies that Matter draait de film in andere zalen in Nederland. 360 en Movies that Matter delen de belangstelling voor nieuws uit het buitenland.


Naomi Wood: ‘Mrs. Hemingway’

Een ‘magnetisch boek’, noemt The New York Times het. ‘Verlokkelijk, gekmakend en niet weg te leggen’, vindt The Guardian. Naomi Wood schreef een boek over Ernest Hemingway aan de hand van zijn vier achtereenvolgende echtgenotes: Hadly Richardson, Pauline Pfeiffer (‘Fife’), Martha Gellhorn (die seks met de maestro omschreef als wham bam thank you ma’am without the thank you) en tot slot – nadat de liefde tussen Hemingway en Gellhorn dusdanig bekoeld was dat hij dingen tegen haar zei als: ‘Mijn boeken zullen nog gelezen worden als de wormen jou al lang op hebben’ – nummer vier: Mary Welsh, degene die hem dood zou vinden na zijn zelfmoord in 1961, nadat ze vooral erg met het alcoholisme van ‘Papa H’ getrouwd was geweest.

Tot vreugde van de critici begint het boek met een sardonische beschrijving van de zomervakantie van 1926 die Hemingway aan de Côte d’Azur doorbracht met Richardson, met wie hij getrouwd was, en Pfeiffer, zijn minnares. Het plan voor de vakantie à trois was niet afkomstig van hem maar van Richardson, die hoopte zo een keuze bij Hemingway te forceren. Dat lukte, maar niet op de manier die zij voor ogen had. Een jaar later was zij van het toneel verdwenen en vertrok Hemingway met Fife op huwelijksreis.

Ook becijferde Wood dat haar onderwerp in de veertig jaar die haar boek omspant, slechts zevenenhalve maand ongetrouwd was. The NYT constateert dan ook dat Hemingways ‘behoefte aan afwisseling even groot was als zijn verlangen naar huiselijkheid’. ‘Helaas’, schrijft The Guardian, ‘kon Hemingway zich er niet van weerhouden elk van zijn minnaressen ten huwelijk te vragen. Mrs. Hemingway toont de absurditeit van deze neiging door snel te schakelen tussen het begin en het eind van elk huwelijk. Wood manipuleert vier setjes heden en verleden met gemak, telkens vertellend vanuit het perspectief van de echtgenote van dienst. Ze creëert een verhaallijn die de grote tijdsspanne van haar boek doorstaat: de vraag of Hemingway ooit een vrouw vindt bij wie hij zal blijven.’


Hemingway met Martha Gellhorn. ‘Wham bam and no thank you ma’am.’ – © Hulton Archive / Getty Images
Hemingway met Martha Gellhorn. ‘Wham bam and no thank you ma’am.’ – © Hulton Archive / Getty Images

Goed volk: ‘t is Omar Sy

Nu is het opletten geblazen voor de fans van Omar Sy. Het is vier jaar geleden dat hij de wereld aan zijn voeten kreeg als het charmantste ongeleide projectiel aller tijden op het witte doek met zijn rol als Driss, de persoonlijke verzorger van een volkomen verlamde rijkaard in Intouchables. In werkelijkheid was Driss in dit waargebeurde verhaal een kleine gedrongen Marokkaan, maar de boomlange Sy met zijn in gitzwart uitgevoerde Olympische bouw mocht hem vereeuwigen. Hij werd de D’Angelo van het witte doek.

Sindsdien is zijn ster rijzende, de lezers van de Journal du Dimanche kozen hem als meest geliefde beroemdheid in 2012, al werd de volgende grote Franse film waar hij de hoofdrol in speelde, Samba (van dezelfde makers Eric Toledano en Olivier Nakache) niet zo goed ontvangen als Intouchables. ‘Een mislukte kopie’ waarin ‘Sy acteert met de handrem erop’ oordeelde Le Figaro destijds.

Ik ben klaar voor een rol in een horrorfilm. Stel je voor, een zwarte vampier!
Sy in actie in Good People.
Sy in actie in Good People.

Het kon Sy niet deren: hij stootte door naar Hollywood, tekende voor een rol in de volgende Ron Howard-film Inferno (het vervolg op The Da Vinci Code met Tom Hanks) en vertoonde zich op heel veel rode lopers. ‘Kortom, de American Dream voor een Franse acteur’, schrijft Intern@ute.com. Vorig jaar werd bekend dat hij te zien zou zijn in het vervolg op Jurrasic Park en nu is ook bekend welke rol hij zal krijgen. Première meldt in een interview met de regisseur Colin Trevorrow dat Sy een soort hulptrainer voor de dino’s wordt, en dat hij op een zeker moment zelfs Frans praat met de dieren. ‘Hij heeft een erg persoonlijke relatie met ze,’ verklaart Trevorrow, die zegt dat hij Omar Sy volledig Frans laat zijn en niet heeft geprobeerd ‘hem te veramerikaniseren’.

Maar voor het zover is kunnen we nu naar Good People, een film van Hendrik Ruben Genz met Sy in de rol van een meedogenloze schurk. ‘Een compliment,’ lacht Sy in de Franse krant Le Matin. ‘In Amerika zien de regisseurs me vooral als een erg fysiek type, bij voorkeur een slechterik. Maar ik wil in elk genre wel spelen. Ik ben klaar voor een rol in een horrorfilm. Stel je voor, een zwarte vampier!’ De interviewer wijst Sy erop dat zo’n personage al bestaat, Blacula genaamd in de gelijknamige film van ene William Crain uit de jaren zeventig. Sy slaat de handen ineen. ‘A ha, Blacula… Geweldig! Die film moet ik zien. Dat zal me goed doen op het moment dat ik mezelf nog eens te serieus ga nemen.’

Om dat risico te vermijden, vertelde Sy onlangs aan Vanity Fair, vertrok hij uit Frankrijk na het succes van Intouchables. ‘Ik was bang dat ik mezelf niet meer zou zijn. Dat was ik eigenlijk al niet meer.’ In Los Angeles kan hij in zijn eentje trainen op het strand, zonder de menigte fans om hem heen die er in Frankrijk altijd was. Als het blijft bij films als Good People zal het ook nog wel even duren voordat de fans zich om hem verdringen. Op de recensieverzamelsite Rotten Tomatoes scoort Good People een magere 22 procent. De rol van Sy als schurk wordt vooral als curiosum gewaardeerd. Zoals VF schrijft: ‘Om betere rollen te krijgen zal hij nog aan zijn Engels moeten werken.’



Lenferink leest mee

Blair Inc: The Man Behind the Mask

De Engelse Daily Mail meldde op 7 maart dat Tony Blair in de jaren na zijn aftreden als premier van Groot-Brittannië tot en met 2013 zo’n 65 miljoen euro heeft omgezet met zijn advies-imperium TBA, dat 200 medewerkers telt in diverse landen. Zijn klantenkring is internationaal en divers.

De Sunday Times van 8 maart versloeg de Mail van zaterdag met een daverende klap. Een paar weken na zijn aftreden in juni 2007 had Blair een afspraak in Abu Dhabi, met sjeik Al-Nahyan, de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Arabische Emiraten. Blair was daar in zijn nieuwe rol als Speciale Gezant voor het Midden-Oosten namens de VN, de EU, de VS en Rusland. In die rol werd zijn adressenboekje alsmaar dikker, en het verschil tussen Blair de Politicus en Tony de Zakenman alsmaar dunner.

De Sunday Times onthult een document waarin Tony Blair Associates (TBA) sjeik Al-Nahyan een vijfjarig contract voorlegt, een ‘strategic partnership’. Tony zelf legt in een persoonlijke brief uit dat hij behulpzaam kan zijn bij het oplossen van problemen, diplomatiek, commercieel en zelfs persoonlijk. ‘There’s virtually nowhere in the world right now where we could not work or provide the necessairy contacts either politically or commercially, should we want to.’ En dat voor een beloning tussen de 30 en 40 miljoen (heb ik even voor u in euro’s uitgerekend). TBA zegt dat het contract nog niet ‘gecleared’ is door Tony zelf, maar de kans dat Blair nog lang Speciale Gezant blijft is klein. ‘Het Midden-Oosten staat in brand, en Blair blijft maar verdienen aan zijn contacten,’ zegt parlementslid Andrew Bridgen die onlangs een motie indiende waarin voormalige Prime Ministers gebonden worden aan bepaalde regels.

Een Chinese krant noemde Blair een golddigger
Tony Blair, onder vuur om zijn onverbloemde geldzucht. – © Gus Ruelas / Reuters
Tony Blair, onder vuur om zijn onverbloemde geldzucht. – © Gus Ruelas / Reuters

De afgelopen dagen haalde de Mail de Sunday Times weer ruim in met een lijst van klanten uit de commerciële en politieke wereld. Louis Vuitton, Moët, Hennessy, Zürich Insurance, de emir van Koeweit, president Nazarbayev van Kazachstan (goed voor 8 miljoen per jaar) die beter omschreven kan worden als een dictator, en nog beter als een misdadiger die niet kijkt op een politieke moord of twee.

Blair kan ook ingehuurd worden om een speech te houden. Dat kost u minimaal 250.000 euro, en u krijgt niet altijd waar voor dat geld. Een Chinese krant noemde Blair een golddigger en vroeg zich af of zijn platitudes meer waard werden omdat ze uit de mond van een voormalige eerste minister kwamen. De Mail schat dat Blair met die speeches zo’n 11 miljoen euro heeft verdiend. TBA geeft geen inzage in zijn boeken, de klantenlijst is ‘confidential’, en het bedrijf bestaat uit een aantal bv’s die ondoorzichtig gerangschikt zijn met behulp van het Amerikaanse bedrijf McKinsey dat Tony Blair al assisteert sinds zijn jaren op Downing Street. Een goede klant was ook president Gaddafi, die in ruil voor olie wel eiste dat de Lockerbie-moordenaar terug zou keren naar Libië. Geen probleem.

De Engelsen zijn er niet op tegen dat hun ex-premiers wat bijverdienen. Margaret Thatcher verdiende een half miljoen pond per jaar als adviseur van Philip Morris en gaf ook lezingen, maar Blairs onverbloemde geldzucht stoort hen. En zijn schijnheiligheid: hij doet ook veel aan goede doelen, zoals het African Gouvernance Initiative, maar hoeveel hij in zijn eigen doel deponeert en/of wat in die charitatieve instellingen, blijft in de McKinseyaanse warwinkel van zijn bedrijf onduidelijk, ja onzichtbaar. Tony zei ooit in een onbewaakt ogenblik dat hij net zo rijk wil worden als Bill Clinton. Die wordt geschat op bijna 100 miljoen. Bij zo’n bedrag maakt het bijna niet meer uit of het om ponden, dollars of euro’s gaat. Of juist wel. Dat kunt u binnenkort lezen in Blair Inc: The Man Behind the Mask, het boek waaruit The Mail een aantal hoofdstukken publiceerde.

Dit artikel van verscheen eerder in
Recent verschenen
TIJDELIJKE AANBIEDING
Drie maanden onbeperkt digitaal toegang tot 360 voor maar € 15
bo pc
Drie maanden onbeperkt digitaal toegang tot 360 voor maar € 15! Ja, ik steun 360