Gerecenseerd

Gerecenseerd

| 01 oktober 2021

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.

Mariana Enriquez Ons deel van de nacht Recensie kopie
Mariana Enríquez vestigt zichzelf als vooraanstaand auteur

Gothic novel van Argentijnse auteur

Mariana Enríquez vestigt zichzelf als vooraanstaand auteur

LITERATUUR | In de nieuwe roman van Mariana Enríquez, Nuestra parte de noche (Ons deel van de nacht), reist hoofdpersoon Gaspar met zijn vader van Buenos Aires naar de Iguazú-watervallen aan de grens met Brazilië, waar Gaspar betrokken raakt bij een geheim genootschap dat wordt gerund door de familie van zijn overleden moeder. De groep zoekt het eeuwige leven door middel van gruwelijke rituelen, waaronder mensenoffers.

‘De veelvuldige verwijzingen naar episodes, namen, praktijken of geheimen die overheersen in het onmenselijke decor van (…) de militaire junta in Argentinië in de periode 1976-1983,’ schrijft het Spaanse literatuurtijdschrift LeTralia, ‘laten geen ruimte voor twijfel. De roman benadrukt met deze fictieve constructie de echte gebeurtenissen uit de recente geschiedenis.’ Zelf licht Enríquez toe: ‘Ik maakte [als klein meisje] geen onderscheid tussen realiteit en fictie want de realiteit was erger dan welke fictie je ook maar kon bedenken,’ citeert LitHub, die Enríquez typeert als gothic realist beïnvloed door uiteenlopende schrijvers, zoals Arthur Rimbaud en Emily Brontë. 

Volgens El Cultural, het wekelijkse cultuurmagazine van El Mundo, schreef Enríquez een ‘roman die je slapeloze nachten bezorgt, waarna het nog niet is afgelopen, want vervolgens ontvouwen zich alle interpretatiemogelijkheden’. De roman zou gaan over een ‘over vaderschap en afstamming, over de wreedheid die nodig is om het goede te bereiken in plaats van enkel volgzaamheid; over macht, over verlangen, oncontroleerbaar en veelzijdig, grenzend aan dood of geweld. Over vriendschap.(…)’ El País spreekt over een ‘ambitieuze en geniale roman, waarmee Enríquez zich vestigt als een van de belangrijkste Latijns-Amerikaanse auteurs van de eenentwintigste eeuw’. De lijst namen waarmee Enríquez wordt vergeleken is dan ook even divers als indrukwekkend: van Stephen King, Roman Polanski en William Friedkin tot Julio Cortázar, Jorge Luis Borges, Silvina Ocampo en Alberto Laiseca. 

Onlangs verschenen bij De Bezige Bij, in een vertaling van Irene van de Mheen.


Alice Mann geeft de empowerment van Drummies weer

Het tegenverhaal van Zuid-Afrikaanse meisjes

FOTOGRAFIE | ‘Mijn focus heeft altijd op mensen gelegen. Ik ben altijd weer verrast door [foto’s van] mensen. Ze zijn magisch,’ citeert The Cut de Zuid-Afrikaanse fotograaf Alice Mann. Misschien wel haar meest magische project tot nu toe, oordeelt de New Yorkse site, is de bekroonde serie Drummies, die ‘alle kwaliteiten omvat die ze in haar werk wil vertegenwoordigen’. De beelden laten een Zuid-Afrikaanse subcultuur zien: die van jonge majorettes of ‘drummies’, die begin jaren tachtig opkwam.

Meisjes die eraan deelnemen zijn vaak afkomstig uit gezinnen met lage inkomens, en vinden hierin een manier om uit te blinken, waarbij ‘de onderscheidende uniformen dienen als marker van succes, en emancipatie van hun omgeving vertegenwoordigen’, aldus The Guardian. ‘Ik denk dat er veel objectificering of slachtofferschap is van vrouwen, vooral van Zuid-Afrikaanse vrouwen. Ik ben geïnteresseerd in het vertegenwoordigen van een tegenverhaal,’ verklaart Mann. Ze bezocht jarenlang zes verschillende scholen en slaagt er volgens webzine Fold goed in de individuele persoonlijkheden van de jonge meisjes over te brengen. Ook de vertrouwensband die ontstaat, ondanks Manns privilege als witte fotograaf – waar ze zelf mee zegt te worstelen – is zichtbaar, meent The New Yorker: ‘De speelse samenwerking tussen de meisjes en de fotograaf is het eerste wat opvalt als je de foto’s ziet.’ 

Van 2-10 tot 23-1 te zien in Kunsthal Rotterdam.


Sometimes I Might Be Introvert 2
Mariana Enríquez vestigt zichzelf als vooraanstaand auteur

Introvert maar bepaald geen muurbloempje

Woordkunstenaar rapt haar levensverhaal

HIPHOP | De 27-jarige Little Simz, de artiestennaam van de Nigeriaans-Britse hiphopzangeres Simbiatu Ajikawo, is klaar om de wereld te veroveren, schrijft David Smyth in The Evening Standard. Hij is diep onder de indruk van haar nieuwe album. Zowel van de teksten, de afwisselende muziekstijlen als de arrangementen: ‘Zo kun je Rule Brittania laten klinken als Simon & Garfunkel.’ Daarnaast hoorde de recensent flarden ‘verpletterende elektrofunk’, deed een nummer hem denken aan ‘de hete soul van Isaac Hayes’ en liet hij zich verderop ‘meeslepen door Nigeriaanse groove. Een veelkleurig wonder, deze plaat!’

De albumtitel Sometimes I Might Be Introvert roept verwarring op, want ‘Simz is geen muurbloempje’, stelt Kitty Empire in The Guardian: ‘Anders zou ze niet zulke krijgshaftige en gloedvolle intro’s produceren.’ Verderop schrijft ze over ‘een buitengewone plaat met 19 gevoelvolle en onweerstaanbare tracks, gebracht met de allure van een woordkunstenaar’.

Brandon Caldwell van Entertainment Weekly heeft wel een verklaring voor de paradoxale titel. Hij komt uit bij een ‘trotse, zwarte vrouw die zich juist als gevolg van haar sterrenstatus naar binnen keert’. In haar teksten toont Simz zich volgens Caldwell ‘kwetsbaar en bereid risico’s te nemen. Ze deinst er niet voor terug oude wonden open te rijten: of het nu gaat om de getroebleerde verhouding met haar vader, een verbroken relatie of een bijna-doodervaring.’ 

De songteksten van Little Simz zijn persoonlijk en hebben soms zelfs ‘iets van een bekentenis’, vindt Katy Trame in Michigan Daily. De terugkerende boodschap is volgens haar dat Little Simz niemand nodig heeft. Dat blijkt vooral uit het nummer Protect My Energy: ‘Een pakkend liedje waarin ze zingt dat je heel vrolijk kunt worden van het verlangen om alleen te zijn.’   

Kish Lal van The Sydney Morning Herald vergelijkt het album met een ‘vlotte, politieke meditatie waarbij Little Simz moeiteloos schakelt van zachtmoedige introspectie naar bijtende sociale kritiek’. De gastoptredens van zangeres Cleo Sol voor Woman – een ode aan zwarte vrouwen –, de Nigeriaanse artiest Obongjayar en actrice Emma Corrin (Lady Diana in Netflix-serie The Crown) doen volgens Lal weliswaar ‘grillig’ aan ‘maar Simz blijft de hoofdattractie met haar soepele, hypnotiserende stemgeluid’. 

Sometimes I Might Be Introvert, het vierde album van Little Simz, is vanaf begin september verkrijgbaar.


Un triomphe ps 1 jpg sd low Copyright Carole Bethuel 1
Mariana Enríquez vestigt zichzelf als vooraanstaand auteur

Komedie binnen de gevangenismuren

Toneel om op adem te komen 

SPEELFILM | Voor zijn nieuwe speelfilm Un Triomphe baseerde regisseur Emmanuel Courcol zich op het waargebeurde verhaal uit een Zweedse gevangenis in 1985. Daar kreeg een werkloze, gescheiden toneelspeler het voor elkaar om met een aantal gedetineerden het toneelstuk Wachten op Godot van Samuel Beckett op te voeren. Eerst binnen de gevangenismuren, later ook in het theater.

Dat dit lukt is met recht een triomf te noemen, schrijft Christine Pinchart op de site van de Belgische RTBF. ‘Maar niet alleen een persoonlijke triomf van de gevangenen maar vooral ook van de cultuur. En juist voor mensen die daar mijlenver van verwijderd waren.’ Het is de regisseur er niet om te doen hierover te oordelen of een les te trekken, denkt Pinchart: ‘Hij ontsnapt weliswaar niet aan het sentimentele, maar het gaat hier om een ontmoeting met de kracht van cultuur; als middel om op adem te komen.’ 

In het Franse magazine Marianne omschrijft Olivier de Bruyn Un Triomphe als ‘een even koddige als ontroerende film’. Na ruim een jaar van gesloten bioscopen is het bovendien een verademing om naar een goed gemaakte komedie te kijken: ‘Daarmee wordt alle cynici en makers die het genre bij voorkeur op afstand houden, voorlopig de mond gesnoerd.’

Wie op basis van de synopsis een feelgoodfilm verwacht, krijgt volgens de Franse filmsite Le Bleu du Miroir aanzienlijk meer te zien: ‘Geen zwart-witte karakters en stereotypes maar gelaagde personages en een gevoelig uitgewerkt verhaal. Daarbij worden de gedetineerden zo naturel en levendig gespeeld dat je echt de indruk krijgt dat ze stuk voor stuk zichzelf spelen.’ 

Ook Céline Rouden vindt dat er formidabel wordt geacteerd in Un Triomphe, blijkt uit haar recensie in het Franse dagblad La Croix. Ze is vooral te spreken over de hoofdrol van de Frans-Algerijnse acteur Kad Merad: ‘Overtuigend en genuanceerd zet hij een uit de gratie geraakte, norse acteur neer. Door zijn ambivalente houding weet Merad te voorkomen dat goedkope sentimenten de overhand krijgen in de film.’ 

Recensent M.G. Mailloux ziet dat duidelijk anders, laat hij weten via de internationale film- en muzieksite In Review Online. Zo vindt hij de keuze voor Becketts bekende toneelstuk voor de hand liggen – ‘als iemand het concept ‘wachten’ begrijpt is het wel een gedetineerde’ – en mist hij de egoïstische motieven van het hoofdpersonage: ‘Hier en daar ontwaar ik een glimp van een scherpe, complexe film die recht zou doen aan het explosieve materiaal. Maar dat benadrukt alleen maar dat het over het geheel genomen pijnlijk oppervlakkig blijft.’

Un Triomphe van Emmanuel Courcol met in de hoofdrol Kad Merad, draait vanaf 23 september in de bioscoop.

Dit artikel van verscheen eerder in Gerecenseerd.
Recent verschenen