• DailyO
  • Cultuur
  • Hindoenationalisten herschrijven de geschiedenis

Hindoenationalisten herschrijven de geschiedenis

DailyO | Shamli Prakash | 27 juni 2018

De invloed van Indiase hindoenationalisten reikt steeds verder, schrijft politica en ondernemer Shamli Prakash. In schoolboeken wordt de rol van moslims en seculiere hindoes weggemoffeld.

De geschiedenis is, als het goed is, gebaseerd op feiten en op alle informatie die voorhanden is. Maar natuurlijk interpreteert 
de geschiedenis die feiten ook – het is een verhaal dat gekleurd wordt door 
de auteur. Winston Churchill deed de gevleugelde uitspraak: ‘De geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars.’ En inderdaad, het zijn meestal de overwinnaars die bepalen welke versie van de waarheid de geschiedenisboekjes haalt.

Maar aan Churchills adagium ontbreekt nog iets: die overwinnaars herschrijven de geschiedenis vaak ook. Ondanks wreedheden als de Bengaalse hongersnood van 1943 [veel historici ontkennen de Britse verantwoordelijkheid] leren veel Britten nog steeds dat de Britse heerschappij over India een gunstige invloed had. Ook in veel andere landen heeft het geschiedenisonderwijs een verborgen agenda. 
Chinese scholen tonen Mao in een positief licht, ondanks zijn totalitaire en inhumane beleid. Amerikaanse scholen vertellen de geschiedenis van zwarte Amerikanen op zijn best oppervlakkig.

Toch is India sinds de onafhankelijkheid [in 1947] gevrijwaard gebleven 
van dit soort verdraaiingen van de waarheid. Tot voor kort althans.

Indoctrinatie

Sinds een paar jaar worden aanhoudende pogingen gedaan om sommige hoofdstukken van de Indiase geschiedenis te herschrijven. Deze campagne is grotendeels het project van extremistische Hindutva-groeperingen 
[een nationalistische hindoe-ideologie die ook premier Modi aanhangt]. Het 
is niet een-twee-drie duidelijk wat zij beogen, maar elke weldenkende burger zou zich zorgen moeten maken. De in de geschiedenisboeken doorgevoerde wijzigingen zijn, voor wie opgroeide in een minder irrationeel India, verbijsterend. Als voorbeeld bespreek ik hier 
het hoofdstuk ‘Modern India’s freedom struggle’ [De vrijheidsstrijd van het moderne India] uit het geschiedenisboek voor klas 12 van de Rajasthan Education Board [de staat Rajasthan 
is overwegend hindoeïstisch].

De tekst valt niet zozeer op door wat 
er staat, als door wat er niet staat. 
Systematisch wordt de rol van politici als Jawaharlal Nehru [premier van India vanaf de onafhankelijkheid 
tot zijn dood in 1964] en zelfs Sardar Vallabhbhai Patel [vicepremier van 1947 tot 1950] grotendeels verzwegen.

Wel vinden we bibliografische schetsen van een hele reeks personen die op de een of andere manier aan de Indiase vrijheidsstrijd bijdroegen (zoals Bhagat Singh, Chandrashekhar Azad, Bose, Tilak, Gandhi en natuurlijk Veer Savarkar [vader van de Hindutva-beweging], van wie vermeld wordt dat zijn geboortedag nog steeds gevierd wordt). Vrijwel niets valt daarentegen te te lezen over de rol die [de seculiere] Nehru in dit proces speelde. Je kunt van mening verschillen over de waarde van Nehru’s erfenis, maar zelfs zijn scherpste critici kunnen moeilijk zijn enorme rol tijdens de onafhankelijkheidsstrijd ontkennen. Zelfs Gandhi wordt ietwat terloops behandeld – nergens wordt hij bejubeld als een patriottisch leider 
die India grote offers bracht – lof die Savarkar wel toebedeeld krijgt.

En deze verwrongen weergave van 
historische gebeurtenissen gaat nu en dan nog verder. Bijvoorbeeld door goed gedocumenteerde feiten verkeerd te vermelden; zo valt te lezen dat Maharana Pratap [koning van de hindoeregio Mewar] in de veldslag bij Haldighati Akbar [moslim-mogol die verlichte ideeën had over religie] versloeg.

Jawaharlal Nehru (l.) en Gandhi. – © Getty Images
Jawaharlal Nehru (l.) en Gandhi. – © Getty Images

Het gaat niet alleen om geschiedenisboeken die al in de winkel liggen. De aan Rashtriya Swayamsevak Sangh [extremistische hindoe-organisatie] gelieerde [rechtse militant] Dinanath Batra heeft bij de National Council of Educational Research and Training (NCERT) gepleit voor nog verdergaande veranderingen in het curriculum. Hij beweert dat die de geschiedenisboeken minder ‘bevooroordeeld’ zouden maken. Onder andere schijnt Batra 
te verlangen dat een passage over 
de apologie van voormalig premier Manmohan Singh van de rellen van 
de Sikhs in 1984 wordt geschrapt. Ook kunnen passages waarin de opkomst van de BJP [van premier Modi] gekoppeld wordt aan de episode rondom de tempel van Ram Mandir [in 1992 werd in Ayodhya een moskee vernietigd om plaats te maken voor een hindoetempel] in zijn ogen niet door de beugel, evenals een vermelding van het aantal moslimdoden tijdens de rellen van 2002 in Gujarat [een staat waar Modi gouverneur was], en nog veel meer. Om de statuur van Indiase politici met een hindoe-achtergrond (zoals Shivaji en Maharana Pratap) te vergroten, is er voor hen wel veel aandacht. Op zich 
is het prima om hun rol te bespreken. Maar helaas is voorgesteld om deze focus ten koste te laten gaan van verwijzingen naar leiders uit het mogoltijdperk. In een geschiedenisboek uit Maharashtra zijn dit soort wijzigingen al doorgevoerd. Passages over [moslim-]heersers als Razia Sultana 
en Muhammad bin Tughluq schijnen te zijn geschrapt.

En de indoctrinatie gaat nog een stap verder. Voorgesteld is om historische gebeurtenissen te schrappen die islamitische Indiase vorsten van een positieve kant laten zien. Onder andere schijnt de volgende passage uit het NCERT-geschiedenisboek voor klas 7 
te zijn verwijderd: ‘De (mogol-)vorsten waren erg gul tegenover hun volk (…) elk van hen gaf geld uit om tempels te bouwen en te onderhouden. Zelfs als er tijdens veldslagen tempels vernietigd waren, stelden zij later geld beschikbaar om deze te laten herbouwen.’

Het patroon is duidelijk. We moeten erg op onze hoede zijn voor dit soort opportunistische verdraaiingen van 
de feiten. Het lijkt er sterk op dat hier geprobeerd wordt jonge geesten te indoctrineren. Deze leerlingen zijn 
de burgers en kiezers van morgen. 
Het gevolg is niet alleen dat ze een verwrongen beeld krijgen van de geschiedenis van hun land, het beïnvloedt ook hoe ze hun toekomst zien.

Auteur: Shamli Prakash
Vertaler: Valentijn van Dijk

DailyO
India | dailyo.in

Online opinieplatform van de India Today Group. Biedt meningen, analyses en blogs over onderwerpen als politiek, kunst & cultuur, en sport. Staat bekend als 
progressief en anti-Modi.

Dit artikel van Shamli Prakash verscheen eerder in DailyO.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.