• Politiek
  • Mijn ‘mysterieuze verdwijning’

Mijn ‘mysterieuze verdwijning’

| Wen Tao | 18 april 2016

Eerst verdween Jia Jia, daarna was zijn oud-collega Wen Tao onvindbaar. Op het Chinese equivalent van WhatsApp doet hij verslag van de drie maanden dat hij zonder enige uitleg werd vastgehouden.

Op 23 april 2011 werd ik rond twaalf uur ’s middags in Beijing op straat overvallen door een stel kleerkasten die me in een grote Buick MPV duwden en een bivakmuts zonder gaten voor ogen of neus over mijn hoofd trokken. Eerst werd ik flink mishandeld, vervolgens in een kamertje gegooid waarvan het raam schuilging achter dikke gordijnen.

Ik zou er pas drie maanden later weer uitkomen.

Ook nu nog blijf ik denken dat wanneer ik de mogelijkheid had gehad om me weer bij mijn familie te voegen door een zelfkritisch stuk te schrijven, ik dat zou hebben gedaan

In die periode ben ik niet meer geslagen, maar had ik me wel te houden aan talloze regels. Mijn ene hand was aan een stoel vastgeklonken met boeien die ik niet af kon doen, zelfs niet om te slapen of om naar het toilet te gaan. Die stoel moest ik aldoor achter me aanslepen. O ja, wassen kon ik me ook niet, en dat vanaf het begin van het voorjaar tot midden in de zomer, dus in dat kamertje stonk het vreselijk! Toen de nieuwe bewaker binnenkwam om het van de vorige over te nemen en ik de walging op zijn gezicht zag, kon ik niet anders dan hem medelijdend aankijken.

Van het begin tot het eind van mijn gevangenschap ben ik ze blijven smeken om mijn familie op de hoogte te stellen, maar dat hebben ze nooit gedaan. Achteraf heb ik gehoord dat mijn familie en vrienden me al die tijd overal hebben gezocht: ze gingen naar de politiebureaus in de wijk waar ik voor het laatst was gezien en in die waar ik woonde om aangifte te doen van mijn verdwijning, maar de agenten wilden die niet opnemen en weigerden ook elke vorm van hulp.

Onwettig

Mijn vader had een klacht ingediend en het probleem uitgelegd bij alle bevoegde gemeentelijke diensten, met als gevolg dat hij uiteindelijk op de lijst van mogelijke onruststokers belandde. Trouwens, zelfs nu – jaren later – ziet hij telkens als hij in een hotel overnacht, kort na het inchecken de politie nog opduiken.

Bij mijn arrestatie was er geen enkel juridisch document om die te legitimeren en ook bij mijn vrijlating werden geen officiële papieren overgelegd. Maar zelf moest ik wel een verklaring schrijven waarin ik beloofde elk contact met allerlei personen te verbreken en over mijn gevangenhouding geen enkele informatie te verspreiden. Die verklaring moest ik met mijn handafdruk waarmerken.

Ook nu nog blijf ik denken dat wanneer ik de mogelijkheid had gehad om me weer bij mijn familie te voegen door een zelfkritisch stuk te schrijven, ik dat zou hebben gedaan, en ik desnoods honderden pagina’s zwart zou hebben gemaakt. Mijn hele gevangenschap lang hoopte ik maar op één ding: dat er een officiële aanklacht tegen mij zou worden opgesteld, zodat ik volgens de wettelijke procedure naar een huis van bewaring kon worden overgebracht, waar ik hopelijk bijstand van een advocaat zou krijgen en mijn familie terugzien. Maar zelfs als ‘verdachte’ worden aangemerkt was een recht dat me werd ontzegd.

Als ik eraan terugdenk, heb ik echt een borrel nodig om weer moed te vatten en de opkomende angstaanval de baas te blijven

Totdat dit gebeurde, was ik iemand met fatsoenlijk werk, met een kennissenkring die niets te verbergen had, en leidde ik mijns inziens zowel privé als in het openbaar een gezagsgetrouw leven. En toch ben ik drieëntachtig dagen lang om mysterieuze redenen opgesloten zonder dat wie dan ook, welke organisatie dan ook (al was het IS maar!) mijn arrestatie opeiste… Dat constante gevoel van onzekerheid is te vergelijken met de hartkloppingen die je krijgt als je te veel koffie hebt gedronken. Als ik eraan terugdenk, heb ik echt een borrel nodig om weer moed te vatten en de opkomende angstaanval de baas te blijven.

Van een Amerikaanse journalist kreeg ik de vraag of ik mezelf als een ‘dissident’ beschouwde. Die vraag is knap lastig te beantwoorden. Meestal wordt daarmee iemand bedoeld die politiek actief is, maar persoonlijk zou ik liever het filosofische aspect van deze term onderzoeken. In de Volksrepubliek China heeft die meerdere betekenissen, maar één ding staat vast: een juridische term is het niet.

Toch zou ik graag zien dat dit woord in de juridische en bestuurlijke woordenschat wordt opgenomen en duidelijker gedefinieerd. Op zijn minst zouden we dan te weten komen wat de redenen zijn voor talloze verdwijningen. Zoals die van de columnist Jia Jia, die ongelukkigerwijs ‘Snel rijk worden en dan snel emigreren!’ op zijn visitekaartje had gezet al voordat hij geëmigreerd was en van wie zijn familie en vrienden nu niet weten waar hij is.

Auteur: Wen Tao
Vertaler: Tess Visser

Weixin
China | instantmessagingdienst | ruim 600 miljoen gebruikers

Weixin is een gratis cross-platformberichten- dienst vergelijkbaar met WhatsApp en gebaseerd op andere Chinese diensten zoals TalkBox en MiTalk. Gebruikers kunnen iedereen overal ter wereld zowel berichten sturen als ingesproken teksten.

CONTEXT: De zaak-Jia Jia

Op 15 maart van dit jaar belde de journalist en columnist Jia Jia zijn vrouw voor het laatst voordat hij op weg naar Hongkong verdween. Zijn advocaat en zijn vrouw hebben hemel en aarde bewogen bij de politie van Beijing en de luchthavenpolitie. Uiteindelijk is hij op 25 maart vrijgelaten. Het ironische is dat de politie van Beijing haar optreden zelf heeft toegegeven. De advocaat onthulde dat Jia Jia ‘door de politie van Beijing en in het bijzijn van de luchthavenpolitie is meegenomen’. Een telefoontje van Jia Jia naar zijn vriend Ouyang Hongliang, hoofdredacteur van de nieuwssite Wu Jie, zou de reden van deze arrestatie zijn. Jia waarschuwde hem dat een de overheid onwelgevallige open brief op de site was gepost en had hem aangeraden die te verwijderen.

Volgens Duan Chuanmei, een onafhankelijke site uit Hongkong, eisen de ‘trouwe communisten’ die deze open brief hebben ondertekend, het aftreden van de Chinese president Xi Jinping en beschuldigen ze hem ervan alle macht naar zich toe te trekken. De officiële website Wu Jie wordt beschouwd als hét medium om de Oeigoerse autonome regio Xinjiang te promoten (die er deels eigenaar van is), evenals de politieke en economische strategie van Xi Jinping (met zijn Nieuwe Zijderoute). Op 25 maart meldde de BBC in de zaak rond deze brief de arrestatie van nog minstens zestien andere personen.


Dit artikel van Wen Tao verscheen eerder in
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 heeft 1000 nieuwe leden nodig

Deze maand bieden wij daarom een deel van onze artikelen gratis aan. Zo kunt u vast kennismaken met ons aanbod. Leden blijven toegang houden tot onze maandelijkse digitale editie en het archief.