• Neue Zürcher Zeitung
  • Dossier Op reis
  • Thuiswerken in een ver en zonnig buitenland

Thuiswerken in een ver en zonnig buitenland

© Getty
Neue Zürcher Zeitung | Zürich | Silke Wichert | 27 januari 2021

Vanwege de coronapandemie hoeven steeds minder mensen naar kantoor. Waarom zou je dan niet ergens heel anders gaan werken, waar het mooier en warmer is?

DOSSIER OP REIS

De pandemie heeft het toerisme hard getroffen. De voorheen bloeiende sector was in 2019 nog goed voor 11 procent van het wereldwijde bbp. Het lijkt erop dat nu de vaccinatieprogramma’s op gang komen, vakantiereizen deze zomer weer mogelijk zijn. Maar was er niet jarenlang kritiek op het massatoerisme? Moet dat wel in ere worden hersteld?

Dit artikel verscheen eerder in november 2020.

Zijn collega’s denken dat Greg elke dag, als ze inschakelen voor hun videoconferentie, aan zijn bureau thuis in Londen zit. Waar moet hij anders zijn tijdens corona, als je niet op kantoor en ook niet ergens anders kunt zijn? Wat zijn collega’s en vooral zijn chef niet vermoeden: hun sales- en marketingmedewerker zit in werkelijkheid een maand in Barcelona en logt van daaruit in voor zijn conference calls. Via www.philonarooms.com heeft hij een chic appartement in de oude stad gehuurd voor minder dan de helft van de normale prijs. Op zijn werk merkt geen mens dat hij stiekem ergens anders is. Een achtergrond kun je tenslotte wegwerken of vervangen door een willekeurige skyline. De perfecte vermomming. 

Greg is niet zijn echte naam. De reden voor zijn onaangekondigde ‘dienstreis’ vindt hij nogal voor de hand liggen: ‘Mooier weer,’ antwoordt de twintiger zonder omhaal. Zo kan hij in ieder geval het onvermijdelijke met het aangename verenigen en bovendien genieten van het strand en een beetje sightseeing. ‘Sinds ik hier ben, merk ik dat het niets uitmaakt of ik vanuit huis of ergens anders vandaan werk,’ zegt Greg. Dat hij na thuiskomst tien dagen in quarantaine moet, neemt hij op de koop toe. Door de avondklok en de contactbeperkingen zit tenslotte bijna iedereen in quarantaine. 

Visa voor nomaden

Inmiddels denken veel mensen hetzelfde als Greg, en ook de randvoorwaarden voor zulke tijdelijke ‘filialen’ worden steeds beter en talrijker. Want terwijl de meeste vakantieoorden de concurrentie om de gewone toerist maar hebben gestaakt en klagen over een bezettingsgraad die recordlaagte heeft bereikt, ontdekken sommige landen en steden een nieuwe doelgroep: de werkende toerist. Zelfstandigen en werknemers die opeens zijn losgelaten, kunnen nu in theorie overal vandaan werken, zolang ze maar snel internet en een bureau ter beschikking hebben. 

Landen als Barbados en Costa Rica zorgden deze zomer al voor ophef door luidkeels aangekondigde nomad visas. En sinds kort lonken ook landen als Estland, Kroatië en Georgië met flexibele verblijfsvergunningen naar de moderne gastarbeider. Vooropgesteld dat hij kan bewijzen dat zijn inkomen hoog genoeg is. Estland verlangt bijvoorbeeld als garantie een inkomen van €3504 per maand.

Landen als Barbados en Costa Rica zorgden deze zomer al voor ophef door luidkeels aangekondigde nomad visa

In toeristische hotspots in Europa zijn vooral de eigenaren van vakantieappartementen anders gaan denken. In plaats van kortdurende Airbnb-oplossingen, waar op dit moment bijna geen vraag naar is, verhuren ze hun woning liever voor een langere periode en minder geld dan helemaal niet. ‘Afgelopen jaar hadden we zo’n 1000 onderkomens in Portugal in de aanbieding, nu zijn het er al 1700’, zegt Dave Williams, medeoprichter van NomadX, een portaal voor tijdelijke woningen en co-living. Ze verhuren niet op dag-, maar op maandbasis. Williams en zijn vrouw kwamen in 2017 op dit idee, omdat de twee Amerikaanse internetondernemers toen zelf een tijdje door Europa rondtrokken en het moeilijk vonden om betaalbare, goed uitgeruste woningen te vinden die je flexibel en zonder vreselijke papierwinkel en borgsommen kon huren.

© Coconat

Door corona is hun model in één klap actueel geworden. ‘Sinds mei hebben we meer dan een miljoen boekingsverzoeken gehad,’ zegt Williams. Door de tweede golf werd die ontwikkeling een beetje afgeremd, maar de mensen beginnen nu echt te experimenteren, vertelt hij. Twee weken geleden is NomadX samengegaan met concurrent Flatio, die woningen in zestig Europese steden aanbiedt, van Boedapest tot Rome en Athene. Samen willen ze de toenemende vraag beter bedienen.

‘We staan aan het begin van een ontwikkeling,’ gelooft Williams. ‘Nu in Amerika steeds meer ondernemingen als Apple en Facebook volkomen remote gaan, zullen veel van hun medewerkers eens een keertje een paar maanden naar Europa willen. Alleen al omdat ze door te reizen in het beste geval zelfs geld besparen.’ Geoarbitrage wordt het financiële voordeel genoemd dat je hebt als je je salaris verdient in een land met hoge prijzen, terwijl je verblijft in een land met lagere kosten van levensonderhoud. 

Nieuwe gastarbeiders

Mensen die reizen om in die tijd ook te werken, zijn er natuurlijk al veel langer. Digital nomads worden ze meestal genoemd. Je zag ze bij Starbucks achter hun laptop zitten, terwijl de profi’s, naar men zegt, allang in Thailand of Tenerife rondhingen, waar het weer altijd beter is en na gedane arbeid de golven wachten. Meestal ging het om programmeurs, aandelenhandelaren, software-ondernemers of bloggers, die al ver voor corona in groten getale als nomaden konden werken.

De nieuwe gastarbeiders zijn in die zin anders, dat zij door hun baan niet voortdurend onderweg kunnen zijn en dat ook helemaal niet willen. Wat ze meer aantrekt, is een beetje snoepen van de nieuwe flexibiliteit, eens ergens anders zijn en twee vliegen in één klap te slaan: je werk doen en ook een beetje toerist zijn. Een droom voor multitaskers en lifestyle-optimizers. Maar meer een model voor alleenstaanden, stellen zonder kinderen en gezinnen waar de kinderen nog niet naar school hoeven. Van de laatste groep komt, als dat al het geval is, waarschijnlijk maar een van de ouders aan werken toe.

Marcel Gasser (37) behoort eigenlijk tot de oude garde. Hij heeft thuis, in midden Zwitserland, allang geen vaste woonplaats meer. Als coach en business angel moest hij voor zijn projecten toch al naar allerlei plaatsen toe, en uiteindelijk is hij bewust nomade geworden. Ook nu, in de coronapandemie, is hij de hele tijd onderweg. ‘Tijdens de lockdowns ben ik twee keer naar Zweden gevlogen, daarna naar Italië en Griekenland. Reizen was goedkoper en mooier dan ooit,’ vertelt hij. Want de steden zijn nu natuurlijk leger dan anders. ‘Sprookjesachtig,’ zegt Gasser.

Een droom voor multitaskers en lifestyle-optimizers

Meestal werkt hij vijf uur, daarna gaat hij de omgeving verkennen. Je hebt een paar dagen nodig om ergens te landen, maar daarna geeft de nieuwe omgeving je extra veel energie en inspiratie. Een maand is ongeveer de ideale periode, schat Gasser. En je hoeft tegenwoordig ook niet bang te zijn dat je vereenzaamt: via Facebook en platforms als Meetup is het veel makkelijker dan vroeger om in een vreemde plaats mensen te leren kennen, samen te sporten, uit eten te gaan of op zakelijk vlak gedachtes uit te wisselen. 

Juist de uitwisseling met gelijkgestemden vindt Gasser gezien zijn levensstijl erg waardevol. Hij heeft er een nieuw businessmodel voor aankomende halfnomaden door ontwikkeld. Bij Akasha gaat het niet per se om klassieke co-living of co-working ruimtes, maar om community spaces, die een flexibele leefruimte voor soms wel 20 tot 100 mensen bieden. Het eerste huis komt begin 2021 in Ticino (Zwitserland), er zijn plannen voor al met al twintig Akasha-communities wereldwijd.

‘Het idee is dat iedere geïnteresseerde nu eens hier, dan weer daar twee of drie maanden intrekt, van daaruit werkt en tegelijkertijd van de anderen in de community iets kan leren,’ legt Gasser uit. Een soort ‘open universiteit voor persoonlijke groei’ is wat hij voor ogen heeft. De meeste locaties zullen bovendien ergens buiten, midden in de natuur zijn, zodat de moderne mens niet alleen met internet, maar ook weer eens met de natuur connect. Ook deze ontwikkeling is door corona versneld, gelooft Marcel Gasser: het verlangen om naar het platteland te vluchten.

Naar het groen pendelen

Greendesking heet dan ook een andere nieuwe trend in de postcorona-werkwereld. Een bureau in het groen om digitaal werken te combineren met beleving van de natuur. Dat kan bijvoorbeeld een paar weken in zogenaamde working retreats. Zo biedt Sende je in een Noord-Spaans bergdorp co-working in het groen. Na gedane arbeid kun je samen gaan wandelen, of zwemmen in een afgelegen bergmeertje. Het eten wordt bereid met ingrediënten uit de omgeving. De drijvende krachten achter Sende hebben al een tweede locatie in Portugal in de planning. Niet alleen gestresste grotestadsbewoners zijn met dit soort concepten gediend, ontvolkte dorpen kunnen er ook een nieuw perspectief door krijgen.

Een andere oplossing is om dagelijks naar het groen te pendelen. Want als je niet de hele tijd meer in de stad hoeft te zijn, kun je theoretisch voor je werk ook naar het platteland rijden. Steeds meer inwoners van Berlijn maken bijvoorbeeld gebruik van Coconat: een groot landgoed, een uurtje rijden buiten de Duitse hoofdstad, in Bad Belzig, Brandenburg, met yogastudio, massageruimte, een eigen bijenvolk en een kruidentuin op het terrein. ‘Birch’, buiten Londen, is een pas gerenoveerd achttiende-eeuws herenhuis dat zowel hotel als club is en zijn leden poepchique werkplekken met uitzicht op de natuur biedt. 

Ook op dit soort werkplekken kun je tijdens een Zoomvergadering je achtergrond maar beter wegwerken. Niet om geheim te houden waar je bent, maar om je collega’s in hun gewone kantoor aan huis niet al te jaloers te maken.

Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.