• 360 Magazine
  • Cultuur
  • Gerecenseerd

Gerecenseerd

© Silvia Rosi
360 Magazine | Amsterdam | 01 juli 2021

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.

Luisteren naar verhalen van migranten

Johanne Affricot en Silvia Rosi in gesprek

PODCAST | Een paar jaar geleden las Johanne Affricot, curator, auteur en oprichter van het magazine GRIOT, in The Guardian het artikel ‘Why are white people expats when the rest of us are immigrants?’ Het inspireerde haar tot de documentaireserie The Expats: The Untold Stories of Black Italians Abroad, waarbij het buitenland én staat voor proberen je eigen weg te vinden buiten je eigen land én voor altijd gezien worden als iemand die geen deel uitmaakt van de (in dit geval) Italiaanse cultuur maar ‘uit het buitenland’ komt, aldus The Black Expat. Voor Affricot, die in Rome opgroeide als dochter van een Haïtiaanse moeder en een Ghanees-Amerikaanse vader, is die ervaring zeer vertrouwd, vertelt ze aan het multimediaplatform. Haar tijdschrift, dat ze vernoemde naar de ‘griot’, een Afrikaanse verhalenverteller, heeft tot doel de verhalen van Afrikaanse afstammelingen te vertellen en tot een minder monochromatisch Italië te komen, aldus de Italiaanse site ilLibraio.it.

De vader van haar landgenoot en fotograaf Silvia Rosi verhuisde in 1992 van het West-Afrikaanse Togo naar Italië, in de hoop zijn studie en zijn professionele carrière in Europa te kunnen vervolgen. Toen Rosi’s moeder een jaar later arriveerde, was hij tomatenplukker: de enige baan die hij kon vinden, schrijft de Zweedse fotografiesite Lanskronafoto. Via haar werk probeert Rosi zich te herenigen met de geschiedenis van haar ouders en de Togolese cultuur. 

In de eerste aflevering van de podcastserie Stories of Migration gaan de vrouwen met elkaar in gesprek over etniciteit, locatie, marginalisering, geheugen, constructies van het zelf en hypocrisie. Zo valt het Affricot op dat veel linkse mensen zich nogal aangetrokken voelen door met name de Afro-Amerikaanse cultuur, maar geen enkele aandacht besteden aan de worstelingen die komen kijken bij ‘zwart zijn’, vertelt ze in een gesprek met Jeune Afrique. ‘Het is belangrijk om “sommige” te zeggen en niet “alle”’, voegt ze eraan toe, ‘want er zijn ook mensen die echt luisteren en je te helpen je stem te versterken.’

Stories of Migration is te luisteren via Spotify, Apple Podcasts of Foam Talks.

Laura Weeda


Een duister sprookje over anders zijn

Gelauwerd ‘K-drama’ krijgt kritiek in eigen land

SERIE | De afgelopen jaren is de kwaliteit van zogeheten K-dramas enorm verbeterd, met grotere budgetten en beter uitgewerkte personages en verhaallijnen dan ooit tevoren, schrijft Newsweek. Dit jaar kondigde Netflix aan nog eens 500 miljoen dollar extra te investeren in deze Koreaanse producties, ‘om meer variatie en diversiteit aan onze groeiende lijst toe te voegen’. Het Amerikaanse weekblad vindt It’s Okay to Not Be Okay een van de beste voorbeelden, vanwege de ‘duistere, sprookjesachtige sfeer die overeenkomt met de kinderverhalen die [hoofdpersoon] Moon-young schrijft, over besneeuwde velden, donkere wouden en prinsessen met (…) lang en golvend haar’. De serie volgt een ontluikende relatie tussen de antisociale kinderauteur (gespeeld door Seo Ye-ji) en Moon Gang-tae (Kim Soo-hyun), een verzorger op een psychiatrische afdeling die al zijn hele leven op zoek is naar zijn autistische oudere broer. The New York Times bestempelde It’s Okay to Not Be Okay zelfs tot ‘beste internationale tv-show van 2020’. 

In eigen land kreeg de serie augustus vorig jaar van de Korea Communications Standards Commission een waarschuwing wegens ‘seksueel suggestieve en ongepaste scènes’, aldus The Korean Herald. ‘Hoewel ze waren bedoeld om de persoonlijkheid van een personage te benadrukken, laten de scènes in kwestie zien hoe ongevoelig de producenten zijn voor gendergelijkheid, doordat een bepaald geslacht wordt gekleineerd en de mogelijkheid wordt geboden om seksuele intimidatie en molestatie te rechtvaardigen’, aldus de subcommissie, die eraan toevoegde dat het gebruik van buitensporig grof taalgebruik nog eens bijdroeg aan de beslissing.

Laura Weeda


Schrijnende grensgevallen 

De machteloosheid van de Mexicaanse migrant

FILM | Terwijl Magdalena op zoek is naar haar zoon, van wie ze al twee maanden niets meer heeft vernomen, keert Miguel gedesillusioneerd terug naar zijn geboortedorp. Met dit gespiegelde verhaal draait het in de speelfilm Identifying Features om het dilemma van de vele Mexicanen die illegaal de grens met de VS proberen over te steken. Een kwestie van leven of dood, met een geringe kans op een beter bestaan. 

‘Een huiveringwekkende film die doet denken aan een helletocht’, schrijft Celia Sutton in het Spaanse filmmagazine El Espectador Imaginario. ‘Het is pijnlijk en ironisch om te bedenken dat mensen verantwoordelijk zijn voor de gruwelijkste dissonanten in de hedendaagse samenleving.’

Hoewel hij het ‘een meeslepend verhaal’ vindt, met ‘een aantal sterke scènes’, is Dennis Harvey van Variety niet alleen maar enthousiast over Identifying Features. De criticus miste de sociale en politieke context van de vluchtelingenproblematiek en raakte daarnaast gefrustreerd door de ‘gekunstelde’ aanpak: ‘Het publiek buiten Mexico weet niet genoeg over de corruptie van grensmilities en drugsbendes, en is evenmin vertrouwd met de cryptische, haast mythologische laag in de film.’ Zo weet hij niet wat hij aanmoet met de figuur El Diablo, ‘met grote hoorns en zelfs een staart’, die plotseling opduikt in de film. 

Voor Sergi Sánchez van de Spaanse krant La Razón is het gebrek aan duiding juist een sterke troef van de Mexicaanse regisseur Fernanda Valadez. Volgens hem gaat het niet om de corruptie bij de douane of de werkwijze van de maffia: ‘Alleen het intieme drama van Magdalena telt. De rest van de wereld keert haar de rug toe, letterlijk.’ 

Ook Teo Bugbee van The New York Times is overtuigd door de film. ‘Een somber verhaal dat wordt verlevendigd door pakkende, krachtige beelden.’ Bugbee is onder de indruk van het sound design: ‘Je hoort voortdurend geluiden die van buiten het beeld komen. Zo wordt benadrukt dat de personages geen invloed hebben op wat er in hun omgeving aan de hand is.’ Ze omschrijft Identifying Features als een ‘zelfverzekerd debuut waarin de regisseur op een geraffineerde manier erkenning vraagt voor de machteloosheid van Mexicaanse migranten’.

Identifying Features (Sin señas particulares), de eerste speelfilm van Fernanda Valadez, is vanaf 1 juli te zien in de bioscoop

Diederik Samwel


Apartheid in familieverband

Fascinerend spel met wisselende perspectieven 

LITERATUUR | Tweespalt binnen de witte Zuid-Afrikaanse familie Swart. Op haar sterfbed laat de moeder van Amor haar echtgenoot plechtig beloven dat Salomé, de zwarte hulp in de huishouding, na haar dood een eigen huis krijgt, als dank voor jarenlange trouwe dienst. Amor is bij toeval getuige van het laatste gesprek tussen haar ouders. De vraag of de belofte van haar moeder wordt ingelost is de inzet van The Promise, de nieuwe roman van de Zuid-Afrikaanse schrijver Damon Galgut. 

De Zuid-Afrikaanse Sunday Times vat het boek samen als een ‘vierluik in snapshots vanuit verschillende perspectieven’. Terwijl de familie over hetzelfde stuk grond blijft ruziën, verspringt het verhaal vanaf 1986 telkens naar het volgende decennium, waardoor de lezer en passant de afschaffing van de apartheid beleeft: ‘In ieder gedeelte vormt een begrafenis het uitgangspunt. Intussen treedt weer een nieuwe president aan en heerst er een andere sfeer in het land.’

Galguts talent komt volgens Anna Mundow van The Wall Street Journal voort uit zijn prille jeugd. Als zesjarige jongen lag hij maandenlang ziek in bed en liet hij zich voortdurend voorlezen. ‘Daardoor is hij in staat in één enkel beeld een compleet karakter te typeren. Of het nu gaat om innerlijk leven en fysieke kwetsbaarheid of de wonden en littekens van een familie of een heel land: zijn observaties zijn zo accuraat dat het lijkt alsof de lezer alles met eigen ogen ziet.’

Criticus James Wood is gefascineerd door de manier waarop Galgut speelt met het vertelperspectief, schrijft hij in The New Yorker: ‘Achteloos schakelt hij van indirecte rede naar alwetende verteller, om dan weer voor de invalshoek van een voorbijganger, een geest of zelfs een jakhals te kiezen.’ Volgens Wood is het alsof de schrijver ‘wil laten zien dat ook dit bijzondere verhaal met zijn specifieke verschrikkingen niet op zichzelf staat, maar onderdeel uitmaakt van een universeel verhaal.’

Claire Messud van Harper’s Magazine is uitgesproken lyrisch over de roman en plaatst Galgut in de ‘uitzonderlijke categorie’ van Virginia Woolf, James Joyce en Galguts landgenoot J.M. Coetzee. De criticus vindt dat ze de schrijver nog tekortdoet door zijn boek te prijzen ‘om het evenwicht tussen de serieuze en humoristische toon, de elegantie, precisie en de menselijke waarheid. Laat ik het simpel houden: gewoon lezen dat boek.’

De belofte van Damon Galgut is begin juni verschenen bij uitgeverij Querido, in de vertaling van Rob van der Veer.

Diederik Samwel

Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.