Het probleem van perkament

Vintage News  |  4 december 2017 - 07:30 4 dec - 07:30

Het is de schrik van elke archivaris en onderzoeker: paarse vlekken in middeleeuwse documenten van perkament. Ze beginnen als kleine stipjes en worden steeds groter, dusdanig dat ze stukken tekst onleesbaar maken. Onderzoekers hebben nu de oorzaak ontdekt.

Onderzoekers van de Universiteit van Rome onderzochten onder leiding van een eco-toxicoloog een vijf meter lang manuscript op perkament uit 1244. Het is een van de oudste manuscripten in de bibliotheek van het Vaticaan en betreft een verzoek om Laurentius Loricatus heilig te verklaren.

Laurentius had in 1205-06 per ongeluk een man gedood en maakte uit boetedoening een pelgrimstocht naar Santiago de Compostella, waarna hij zich terugtrok in de ruïnes van een Benedictijner klooster in de bergen, waar hij 34 jaar als zelfkastijdende kluizenaar woonde.

Na zijn dood in 1243 schreven zijn bewonderaars een verzoek op perkament aan de paus om hem heilig te verklaren. Dat verzoek werd pas 535 jaar later enigszins beantwoord toen paus Pius VI hem zalig verklaarde.

Verval
Het verzoek was geschreven op een perkament van geitenvel en begon gaandeweg steeds meer paarse vlekken te vertonen die de tekst onleesbaar maakten. Onderzoek wijst uit dat de vlekken veroorzaakt worden door uit zee afkomstige bacteriën. Dat is vreemd, want het manuscript is voor zover bekend nooit in de buurt van zee geweest.

Naar nu blijkt dat methodes om perkament te behouden tot het verval hebben geleid. Nadat de huid van dieren is afgestroopt om er perkament van te maken, wordt het vel ondergedompeld in een bad van zeezout, om ongedierte te doden. Na verloop van tijd blijken resistente bacteriën zich echter steeds sterker te ontwikkelen, met de paarse vlekken als resultaat.

Nu de onderzoekers de oorzaak hebben ontdekt, hopen ze een methode te kunnen ontwikkelen om aantasting van perkament te kunnen voorkomen.

Foto: Mushki Brichta

Plaats een reactie