Karl Marx, de animatieheld

Radii / 360  | 31 maart 2019 - 08:2431 mrt - 08:24

Een nieuwe animatieserie moet de Chinese jeugd de beginselen van het marxisme bijbrengen. Of dat lukt, is de vraag. Maar het levert in elk geval levendige discussies onder jongeren op.

» Lees dit artikel in de Reader

Eind januari, niet geheel toevallig het begin van de Chinese nieuwjaarsvakantie, lanceerden de populaire streamingsites Bilibili en Youku [de Chinese YouTube] De Leider, een animatieserie van zeven afleveringen over het leven van Karl Marx.

In de webserie worden Karl Marx en zijn boezemvriend, sponsor en coauteur Friedrich Engels als knappe jongens geportretteerd, een schril contrast met de oude, bebaarde mannen uit alle schoolboeken. Marx’ echtgenote en jeugdvriendin, Jenny von Westphalen, is omgetoverd tot een zwierig personage in prinsesachtige jurken. De themasongs zijn verzorgd door de Mongoolse popzanger A Yun Ga en rapgroep NZNZ, waaruit valt op te maken dat de makers op generatie Z mikken. De Leider is duidelijk bedoeld om een jeugdig publiek de beginselen van het marxisme – een van de basistheorieën waar het Chinese socialisme op stoelt – op een toegankelijke manier voor te schotelen.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

De eerste klachten golden de slechte beeldkwaliteit, maar wat vinden Chinese tieners uiteindelijk van deze animatie, die de zegen van de communistische jeugdbeweging heeft? Op Bilibili had De Leider binnen een paar weken 422.000 volgers. De serie scoorde een slordige 4,5 miljoen views. Middelbare scholieren uit heel China melden zich tijdens het kijken met zogenaamde bullet comments: berichten die over het scherm schieten. Sommige quotes worden goedkeurend gehighlight en herhaald: ‘Mensen hebben het recht om de waarheid te achterhalen!’ – Marx

Tussen de meer dan honderdduizend bullet comments zit een aantal serieuze, filosofische uitweidingen:

‘Is dit het essay dat de verschillen in natuurfilosofie tussen Democritus en Epicurus behandelt?’

‘Democritus gelooft dat de natuur uit atomen in verschillende maten en vormen bestaat, en dat de “zielatomen” van de mens bij overlijden verdwijnen; Epicurus gelooft in _aponia [afwezigheid van lichamelijke pijn] en dat mensen op het moment van de dood simpelweg ophouden te bestaan.’_

Veel van de comments zijn ‘verbeteringen’ van en commentaar op de dialogen in de serie, gepost door alfaslimmeriken. Veel scholieren zijn per slot van rekening goed onderlegd in geschiedenis, geografie, filosofie, marxistische economie en politieke theorieën, ter voorbereiding op het zware, allesbepalende eindexamen, de gaokao. Kijkers met een bètaprofiel grijpen de bullet comments aan om vraagtekens te plaatsen bij de lange filosofische verhandelingen.

‘Als bètascholier kan ik totaal niet volgen wat er wordt gezegd.’

‘Is dit mensentaal?’

‘Dit is liefde!’

In plaats van de diepzinnige gesprekken te doorgronden, richten sommige jongeren zich liever op de plotelementen, zoals de romance tussen Jenny en Karl:

‘Echte liefde heeft niets te maken met sociale status of materiële zaken, maar alles met zielsverwantschap.’

Al met al was het hoogtepunt van de eerste afleveringen misschien wel de ontmoeting tussen Engels en Marx:

_‘De topper!’
‘Mr. Engels!’
‘Dit is liefde!’_

Opmerkingen die zinspelen op een homoseksuele relatie tussen de jonge Marx en Engels – een Chinese variant op de Japanse boys’ love-fanfictie, yaoi – roepen heftige tegenreacties op, en dit alles binnen de beperkte ruimte van de bullet comments. Eén jongen schreef dat hij alle uitlatingen over een eventuele romance tussen Marx en Engels bij de moderator had gemeld. ‘Dit is pure laster tegen deze grote denkers!’

Onder elke aflevering presenteert het platform een aantal vragen waarmee de kijkers prijzen kunnen winnen. Op Weibo [de Chinese tegenhanger van Twitter] wonnen honderd eersteprijswinnaars van een door de officiële account van de serie georganiseerde loterij een – hoe kan het ook anders – kopie van het Communistisch Manifest. Maar de gelukkige vijf winnaars van de tweede prijs ontvingen een Huawei Mate 20; het vlaggenschip onder de Chinese smartphones, dat voor maar liefst duizend dollar over de toonbank gaat. Aan de uitzending van de animatieserie zit eerder een kapitalistisch dan een communistisch tintje. Vanaf de vierde aflevering genoten betalende Bilibili- en Youku-abonnees het voorrecht om de nieuwe afleveringen als eersten te zien; alle anderen moesten wachten tot ze beschikbaar kwamen voor kijkers zonder abonnement. We hebben geen idee wat Karl Marx hiervan zou vinden, maar gebruikers zijn er in ieder geval niet blij mee.

Eén kijker sloeg de spijker op de kop:

‘De bourgeoisie gaat voor, en het gepeupel zet gedwee een stap opzij.’

De Leider is absoluut een creatieve poging om toekomstige kameraden te onderwijzen, maar wil de webserie echt de doelgroep bereiken, dan moet allicht de beeldkwaliteit worden opgeschroefd en moeten de dialogen worden opgevijzeld, zodat ze minder klinken als de studieboeken die scholieren tot vervelens toe moeten opdreunen…

Auteur: Fan Shuhong

Radii
China | mediaplatform | radiichina.com

Onafhankelijk mediaplatform met journalistieke verhalen over het leven, de cultuur en innovaties in China, om de wereld te laten zien dat het land aan het veranderen is. Werkt samen met gerenommeerde media zoals The Atlantic, Bloomberg, Quartz en de BBC.


Laura Weeda
Redactie digitaal

Ontvang onze nieuwsbrief!

Plaats een reactie