De zwarte markt als enige reddingsboei

Cubanet / 360  | 12 juni 2019 - 10:0012 jun - 10:00

Het verlammende effect van de ‘disfunctionele proviandering’ zet volgens Cubanet aan tot een verwoede strijd om het dagelijks bestaan.

» Lees dit artikel in de Reader / op Blendle

De Cubanen die op het eiland zelf wonen weten wat vechten is. Er is altijd wel iets om tegen te vechten. Ze moeten voortdurend iets verzinnen om een overwinning – meestal een pyrrusoverwinning – te behalen op een vijand die zich momenteel opmaakt voor een vernietigende aanval: de schaarste. De Cubanen zijn veteranen in een niet-aflatende oorlog, ontketend door de enig toegestane politieke partij van het land. Ze hebben geen keus dan op enig front mee te doen aan die strijd.

Een van de fronten in die oorlog is de lange rij wachtenden voor de schaars bevoorrade staatswinkels, waar de schamele rantsoenen van eieren, reepjes kippenvlees of snuifjes gemalen sojabonen worden uitgedeeld die de mensen met hun bonnenboekje in de hand mogen gaan ophalen. Veel heftiger gaat het toe bij de winkels waar alleen met harde valuta betaald kan worden, vooral als het gaat om plantaardige olie, yoghurt met een smaakje, wc-papier, ingevroren kip of pakken melkpoeder, om maar eens een paar producten te noemen waar veel vraag naar is. Vooraan in de rij wachtenden staan de speculanten en de coleros (mensen die vroeg in de rij gaan staan om hun plaats bij opbod te verkopen), twee types met een vaste rol in het drama van de schaarste, die bereid zijn tot het uiterste de strijd aan te binden met iedereen die hun positie betwist.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

Ze vormen twee groepen die samenwerken, en het gaat er hard aan toe. De leden van de ene partij willen de spullen die ze te pakken krijgen zo duur mogelijk verkopen en die van de andere staan hun gunstige plaats in de rij wachtenden af aan de hoogste bieder. De prijs varieert tussen de 1 en 3 CUC (internationaal inwisselbare Cubaanse peso), oftewel tussen de 2 en 5 dollar), afhankelijk van de positie in de rij.

‘Alles is op’

Degenen die niet tot deze troepen behoren moeten zich extra inspannen en lijdzaam afwachten, tot het kortaffe ‘alles is op’ volgt, of tot het slaande ruzie wordt.

Het zijn taferelen van een regelrechte oorlog die het Cubaanse volk gedwongen is te voeren, het Cubaanse volk waar Fidel Castro, vanaf het moment dat hij in 1959 aan de macht kwam, in zijn bombastische openbare toespraken zo gloedvol aan refereerde. Zijn doctrine van verdediging tegen een vermeende agressie door het leger van de Verenigde Staten gaf de aanzet tot de bouw van peperdure schuilkelders overal in het land en de oprichting van de Territoriale Milities, die nergens voor dienen.

Na verloop van tijd veranderden de schuilkelders in luxe resorts voor ratten en vleermuizen, alsmede poelen van stilstaand water. Ook de muskieten kunnen zich er naar hartenlust voortplanten.

Schaarste

Onder de paraplu van het socialisme dat het tegen Batista in opstand gekomen rebellengroepje vanaf het begin aan het land heeft opgedrongen heeft het volk nauwelijks ooit enig respijt gekregen. Altijd waren er overal in het land oorlogstaferelen, en die hadden niks te maken met mariniers of ultramoderne bommenwerpers of oorlogsschepen van het emblematische VS-imperium.

Waar in de afgelopen zestig jaar echt sprake van is geweest, en waar nog elke dag sprake van is, dat is een constante agressie van de staat tegen de gewone Cubaan. De schaarste maakt deel uit van een onverbloemde strategie van sociale controle door de machthebbers en hun trawanten.

Aan de ene kant is er het verlammende effect van het disfunctionele systeem van proviandering, dat aanzet tot een verwoede strijd om het bestaan, en aan de andere kant is er het illegale karakter van die strijd zelf. Volgens de huidige wet zijn we in Cuba allemaal delinquenten. De zwarte markt is onze enige reddingsboei. De dagelijkse werkelijkheid is erop gericht de politiestaat in stand te houden.

Veel mensen worden gechanteerd om hun buren of zelfs hun familieleden aan te geven. De onherroepelijke verslechtering van de levensomstandigheden in de komende maanden, als gevolg van de strafsancties die de Amerikaanse regering tegen Cuba heeft afgekondigd, gevoegd bij de verminderde aanvoer van aardolie uit Venezuela, doet het vermoeden rijzen dat een binnenlandse vrede in Cuba een even surrealistisch toekomstbeeld is als een schilderij van Salvador Dalí.

De strijd om te overleven gaat door. De alarmbellen rinkelen weer. Er is reden om aan te nemen dat de toestand zorgelijker wordt, maar op het slagveld wil niemand zich gewonnen geven. Veel mensen maken plannen om er maar vandoor te gaan voordat het conflict uit de hand loopt. Maar de meesten hebben geen andere keus dan óf in het harnas te sterven, óf maatregelen te nemen om heelhuids aan het spervuur van de rampspoed te ontkomen.

Auteur: Jorge Olivera Castillo

Journalist en dichter Jorge Olivera Castillo kreeg in 2003 een celstraf van 18 jaar wegens ‘staatsvijandige propaganda’. Een jaar later werd hij om gezondheidsredenen vrijgelaten. Vanuit Harvard – waar hij een beurs kreeg – schrijft hij over de andere kant van Cuba.

Cubanet
Cuba | cubanet.org

In 1994 opgericht in Coral Gables, Florida. Cubanet plaatst online artikelen die telefonisch worden ontvangen van onafhankelijke Cubaanse persbureaus en onafhankelijke journalisten.

Plaats een reactie