Zij en wij

360 / Amsterdam  | 14 November 2019 - 14:0014 Nov - 14:00

Redactioneel | Democratie moet van de burgers zelf komen, zei de Canadese schrijver en historicus Michael Ignatieff, nu het liberale Europa aan eensgezindheid dreigt in te boeten.

» Lees dit artikel in de Reader

Hij en zeven andere genodigden, onder wie de Britse historicus Peter Frankopan, de Amerikaanse admiraal Michael Mullen, militair adviseur van de presidenten Bush jr. en Obama, en de Portugees José Manuel Barroso, oud-voorzitter van de Europese Commissie, bogen zich in een ronde tafelgesprek op de Nexus-conferentie in Amsterdam op 10 november j.l. over de uiteenvallende wereldorde.

Op andere locaties en overal ter wereld laten honderd-duizenden burgers eveneens hun stem horen. Minder genuanceerd weliswaar, maar op particulier niveau waarschijnlijk net zo begaan met de wereld als de bedachtzaam formulerende intellectuelen.

In het decor van de Wagners Walküre was er in de zaal van de Nationale Opera & Ballet een duidelijke scheidslijn te zien tussen zij die luisterden en zij die aan het woord waren. Sommige conversaties zijn het nou eenmaal waard om gevoerd te worden, ook als niet iedereen kan meedoen. Maar op straat kan het schisma tussen wij en zij vijandig worden en is er niet veel voor nodig om de opgekropte woede van gefrustreerde burgers te laten ontvlammen. En in sommige gevallen niet met onverdeeld succes.

“Protestbewegingen hebben niet alleen massa nodig, maar ook onderhandelingstalent en een deugdelijk plan voor wederopbouw.”

‘Ik ben het grootste gedeelte van mijn leven they geweest,’ zei de admiraal buiten dienst, enigszins verontschuldigend, tegen de Afghaanse mensenrechtenactiviste Sima Samar. De militair adviseur gaf openlijk toe dat geen van de interventies van de VS enige voorspoed had gebracht in de desbetreffende landen. Integendeel zelfs.

Democratie valt niet door vreemde mogendheden af te dwingen. Zeker niet als er geen belang is voor opbouw na de aangerichte ravage. Ook in Samars Afghanistan heeft geen enkel buitenlands beleid vrede gebracht. Wat het wel heeft opgeleverd? Haat, veel slachtoffers en verwoesting.

Bij aanhoudende verstoring van de openbare orde kan het gebeuren dat de aanvankelijke sympathie voor de goede zaak flink inboet. Protestbewegingen hebben niet alleen massa nodig, maar ook onderhandelingstalent en een deugdelijk plan voor wederopbouw. Volgens José Manuel Barroso precies dé eigenschappen waarmee het liberale Europa de rijen weer zou kunnen sluiten.

Auteur: Katrien Gottlieb
[email protected]

Plaats een reactie