Leven als een gesubsidieerde god in Berlijn

Frankfurter Allgemeine Zeitung/Presseurop  | 15 August 2012 - 08:5415 Aug - 08:54

Van sociale media tot start-ups, Berlijn heeft de reputatie de Duitse stad te zijn waarin je nog iets voor elkaar kunt krijgen. Maar ondertussen gedijt het wel op de subsidies afkomstig van andere Duitse deelstaten en leeft er een artistieke digitale bohème die droomt van een ‘Onvoorwaardelijk Basisinkomen’ voor hun creatieve denken. Een portret van een beruchte blogger.

Mijn vriend H. is bang, want hij zit in een kritieke levensfase en nadert het punt, waarop men hem in de ‘echte’ economie als ‘oudere werknemer’ zou kunnen aanduiden. In Berlijn is midden veertig echter een leeftijd die je, met enig doorworstelen, kunt bereiken zonder ooit een reguliere baan te hebben gehad. H. zelf behoort niet tot de ‘beroepsjongeren,’ die zich er met onbetaalde projecten doorheen geslagen hebben; hij heeft in de mediasector gewerkt. Toen ik hem acht jaar geleden in Berlijn leerde kennen, leefde hij bij de dag en gaf hij zijn geld met bakken tegelijk uit.

Tegenwoordig bezit hij vastgoed, frist hij zijn studiekennis op en is hij bang. En omdat hij bang is, komt hij op voor een Onvoorwaardelijk Basisinkomen (OBI). H. is een zwoeger. Wat hij onderneemt, lijkt te floreren, hij heeft charme en talent. Zo’n OBI, zegt hij, zou hem vrijer maken. En alle anderen van de noodzaak bevrijden zich voor een schijntje in het zweet te werken. Het OBI zou zijn psychologische bevrijding zijn. Hij zou zeker doorgaan met ondernemen en louter van zijn irrationele angst worden verlost.

Duizend euro is genoeg in Berlijn

Het is deze zelfde angst voor de toekomst, die mijn twintig jaar jongere vrienden in München over een studie aan de Universiteit van Harvard laat dromen. Zij vragen zich net als H. af welke kansen zij hebben in een volledig geoptimaliseerde wereld. Daarom gaan zij naar Harvard, als ze de kans krijgen. Anderen hebben geen zin in die druk en gaan naar Berlijn, waar in kringen van internetadepten velen er soortgelijke gedachten op na houden, het leven in vergelijking met afgelegen provinciestadjes goedkoop is en bij projecten niemand vraagt, over welke vaardigheden men beschikt.

Duizend euro netto zou je in Berlijn maandelijks nodig hebben om te kunnen overleven, hoor je overal om je heen. En ook al is dat weinig, op een of andere manier moet het bij elkaar worden gescharreld: bij de staat, bij opdrachtgevers, bij ouders of bij vrienden. In de wiki van Christian Heller, een internetfilosoof, kun je je tot op de cent nauwkeurig laten informeren hoe lang een jong iemand kan overleven op goedkope chocolade, kip-döner en kant-en-klaarsoep.

Als er eenmaal meer geld binnenkomt, is het moment aangebroken om nieuwe Apple-producten te kopen en op Twitter te melden dat je jezelf een cadeautje hebt gegeven. Als het minder is, gaat de discussie op het net over de vraag of je je beter met bier of met hasj kunt verdoven. De overtuiging overheerst dat de geregelde arbeid van de oudere generaties haar langste tijd heeft gehad.

Deskundige op het gebied van deze mentaliteit is Johannes Ponader, de politieke leider van de Piratenpartij, die ook in Berlijn woont. Over Ponader lopen de meningen uiteen. Hij noemt zichzelf een ‘maatschappijhervormer,’ anderen zien hem als een gevaar voor de verzorgingsstaat. Want Ponader is niet alleen een belangrijke voorvechter van het OBI, maar dankt zijn positie ook aan het feit dat hij zijn partij heeft beloofd iedere week veertig uur onbetaald aan deze bezigheden te zullen wijden.

Lees het volledige artikel uit de Frankfurter Allgemeine Zeitung in een Nederlandse vertaling op de site van Presseurop.




(Foto van York Berlin)

Plaats een reactie

Leven als een bohemer in Berlijn (Frankfurter Allgemeine Zeitung/Presseurop)

Digitale Bohème in Berlin. Diese verflixten tausend Euro (Frankfurter Allgemeine Zeitung)