Gerecenseerd | De dappere heldinnen van Al-Mansour

17 november 2018 - 08:3617 nov - 08:36

Vrijgevochten vrouw of voetnoot in een bromance?

Het debuut van de Saoedisch-Arabische regisseur Haifaa Al-Mansour, Wadjda, was de eerste film die ooit volledig in haar geboorteland werd opgenomen. Hoofdrolspeler is een meisje dat haar zinnen zet op het bemachtigen van een eigen fiets. Zelf zette Al-Mansour haar zinnen op het maken van films. Dat fenomeen was in haar land onbekend, en voor een vrouw in de tijd dat zij begon zelfs vrijwel onacceptabel, schrijft CNN.

Ook Mary Shelley, onderwerp van haar nieuwe, gelijknamige film, vecht voor iets wat ze moeilijk kan krijgen: ze wil als schrijver serieus worden genomen. De grote ironie van dit drama, door The Hollywood Reporter ‘een lust voor het oog’ genoemd, is dat Shelley haar werk alleen anoniem kan uitbrengen, zelfs al beschouwen zowel haar vader, politiek filosoof William Goodwin, als haar man, dichter Percy Shelley, het als een meesterwerk. Lezers zouden niet geloven dat zij het zelf had geschreven.

Hoe het boek tot stand kwam is inmiddels bekend. Op Lord Byrons uitdaging aan zijn gasten om het engste spookverhaal te schrijven, creëerde de achttienjarige Shelley op een avond het onsterfelijke monster, dat ontspoort nadat het door zijn baas wordt verwaarloosd. Volgens The Guardian is Frankensteins uitvinding het meest gebruikte metafoor ooit. ‘Maar’, schrijft de Britse krant, ‘zelf liet Shelley haar creatie niet in de steek. Integendeel. Hoewel de mannelijke literaire wereld zijn uiterste best deed het van haar af te pakken, vertolkt [hoofdrolspeler Elle Fanning] overtuigend iemand die vastbesloten is haar eigen lot te bepalen.’

The New York Times vindt de film niet ondubbelzinnig in zijn boodschap. Het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke schrijvers zou te stelselmatig zijn, waarmee Shelleys intellectuele autonomiteit wordt ondermijnd. William, Percy en Byron worden door ideeën gedreven, terwijl Mary’s inspiratie uit de gevoelswereld komt. ‘Frankenstein is [in de film] vooral een triomf van expressie, een quasitherapeutische transformatie van pijn naar kunst. De diepe inzichten die het werk lezers biedt – over de risico’s van wetenschappelijk onderzoek en technologische innovatie, de filosofische complexiteit van de menselijke identiteit – worden in dienst gesteld van de heilzame kracht van het boek voor de auteur persoonlijk.’

Ondanks unanieme lofuitingen voor het spel van Fanning, vinden ook anderen dat Shelley in deze film tekort wordt gedaan. Opvallend in de negatieve beoordelingen: de mannen hebben het over een ‘saai, middelmatig, conventioneel’ verhaal (bijvoorbeeld Chicago Sun-Times en Toronto Star), terwijl de vrouwen zich beklagen over het gebrek aan aandacht voor Shelleys kunstenaarschap (bijvoorbeeld de Schotse Herald, die haar in de film een ‘voetnoot in de Shelly-Bryon bromance’ noemt).

Dat kan ermee te maken hebben dat Al-Mansour zich, zoals ze in interviews zelf aangeeft, nog steeds aan het losmaken is van de censuur in haar land van herkomst, waar in april j.l. na 37 jaar de bioscopen weer werden geopend.

Vanaf 22 november in de bioscoop.

Plaats een reactie