Onze meest verrassende verhalen van 2018

The Atlantic / 360  |  4 januari 2019 - 16:00 4 jan - 16:00

Ons nieuwe nummer verschijnt 10 januari. Tot die tijd publiceren we een selectie van de beste verhalen uit 2018 die een niet-alledaags of verborgen perspectief op de wereld laten zien. Deze verhalen krijg je van ons cadeau. We hopen dat je ze op jouw beurt cadeau wil geven door ze via social media te delen. Zo kunnen wij aan onze missie voldoen: een zo breed mogelijk perspectief uitdragen. Het liefst natuurlijk aan zo veel mogelijk lezers.

Rent-a-Friend in Japan

In Japan kun je acteurs inhuren voor een optreden als beste vriend, echtgenoot, vader of zelfs als gast bij een uitvaart. Ishii Yuichi, acteur en eigenaar van het bedrijf Family Romance, legt uit hoe dit werkt.

» Lees dit verhaal in onze Reader

Liefde is misschien niet te koop, maar hier in Japan kun je wel de schijn van liefde kopen. En schijn is alles, als je Ishii Yuichi mag geloven. Hij kan het weten, want deze gesoigneerde dertiger heeft er zijn vak van gemaakt om zich voor te doen als een ander. Iedereen kan de knappe en charmante Yuichi (36) inhuren voor een optreden als beste vriend, echtgenoot, vader of zelfs als gast bij een 
uitvaart. Zijn bedrijf Family Romance, dat nu acht jaar bestaat, levert acteurs die iedere gewenste rol in het privéleven van hun klanten kunnen vervullen. Met een groeiend bestand van zo’n achthonderd acteurs, variërend van baby’s tot bejaarden, beweert de organisatie op bijna elke denkbare situatie te 
kunnen inspringen.

Yuichi zegt dat zijn bedrijf mensen helpt bij het 
verwerken van een ondraaglijk gemis of het omgaan met tekortkomingen. In een maatschappij waarin mensen in toenemende mate langs elkaar heen leven, maar wel vinden dat ze recht hebben op geluk, wordt menselijk contact à la carte steeds meer de norm. Hij voorziet daarom een gouden toekomst voor zijn branche.

In een café in een buitenwijk van Tokio sprak ik onlangs met Yuichi over zijn vak en wat het inhoudt om, zoals de slogan van zijn bedrijf belooft, ‘beter 
dan echt’ te zijn.

Roc Morin: Voor alle duidelijkheid: vandaag bent u toch wel als uzelf gekomen?

Ishii Yuichi: Ja, nu ben ik gewoon mezelf.

Morin: Wat was uw allereerste rol?

Yuichi: Een vriendin van me, een alleenstaande moeder, wilde haar zoon op een particuliere school doen, maar hij werd afgewezen omdat hij geen vader had. Om tegen dat onrecht in te gaan, deed ik me voor als zijn vader.

Morin: Met succes?

Yuichi: In dit geval niet, maar het bracht me wel op het idee voor dit bedrijf.

Morin: Wat was uw eerste geslaagde poging?

Yuichi: Toen ik me voordeed als de vader van een meisje van twaalf met een alleenstaande moeder. Dat meisje werd ermee gepest dat ze geen vader had en daarom huurde de moeder mij in. Sindsdien 
treed ik op als de vader van het meisje. Ik ben de enige echte vader die ze kent.

Morin: Nu nog steeds?

Yuichi: Ja, ik doe het nu acht jaar. Ze heeft net haar schooldiploma gehaald.

Morin: Beseft ze dat u niet haar echte vader bent?

Yuichi: Nee, dat heeft de moeder haar niet verteld.

Morin: Wat zou ze ervan vinden als ze erachter kwam?

Yuichi: Dat zou wel een schok voor haar zijn, denk ik. Zolang de cliënt de waarheid nooit onthult, moet ik mijn rol blijven spelen. Als ze dan trouwt, moet ik op de bruiloft als haar vader optreden, en later als grootvader. Daarom vraag ik klanten dus altijd: 
Bent u bereid deze leugen vol te houden? Dat is het grootste probleem voor ons bedrijf.

Morin: Misschien moet u dus tot het eind van uw leven een rol blijven spelen in haar leven?

Yuichi: Het gevaar bestaat dat ze ooit achter de waarheid komt. In ons bedrijf mag iedereen voor maximaal vijf gezinnen tegelijk werken. Dat is 
onze regel. Dat heeft niet alleen te maken met het waarborgen van geheimhouding. De klant wil ook altijd een ideale echtgenoot, een ideale vader. Het 
is heel moeilijk om daaraan te voldoen.

Morin: Hoe bepaal je wat de ideale echtgenoot of vader is?

Yuichi: We hebben een formulier waarop klanten alle mogelijke voorkeuren kunnen invullen: kapsel, bril, baard, kledingstijl. Wilt u hem stijlvol of casual? Is hij hartelijk of stug? Praat hij bij een ontmoeting meteen honderduit of is hij doodop na een lange werkdag?

Morin: Wat had de moeder van dat meisje op haar formulier ingevuld?

Yuichi: Ze wilde een vader die lief was, heel lief. 
Die nooit zijn stem verhief. Ze wilde zo’n vader die wijze raad kon geven.

Morin: Hoe hebt u die rol vormgegeven?

Yuichi: Ik ben zelf niet getrouwd. Ik heb geen 
kinderen. Ik kon me eerst niet veel voorstellen bij het soort vader dat zij wilde. Dus ik heb veel films over vaders bekeken en aan de hand daarvan mijn 
personage ontwikkeld.

Morin: Kunt u beschrijven wat u met uw nepdochter zoal doet?

Yuichi: Soms gaan we samen uit eten. We zijn naar pretparken geweest, Disneyland bijvoorbeeld. Een keer per maand gaan we winkelen in Harajuku [populaire wijk onder jongeren]. Het kost de moeder 20.000 yen per dagdeel van vier uur, plus onkosten. Dat is ongeveer 200 dollar.

Morin: En wat vertelt u haar over uzelf?

Yuichi: Dat ik nu mijn eigen gezin heb en haar 
daarom niet vaker kan zien.

Morin: Waar is de echte vader?

Yuichi: Dat weet de moeder niet. Er was veel geweld binnen de relatie. Ze zijn gescheiden en hebben 
geen contact meer.

Morin: Gebruikt u zijn naam?

Yuichi: Ja, zijn voor- en achternaam.

Morin: Wat doet u als die dochter boos of verdrietig is?

Yuichi: In ieder geval niet mijn stem verheffen. 
Dat stond op het aanvraagformulier. En zoals ik zei, ze werd ook gepest, dus haar emoties kunnen heftig zijn. Ze heeft als tiener ook een opstandige tijd gehad, waarin ze vaak botste met haar moeder. Maar als ze mij ziet, is het altijd: ‘Moet je nu alweer weg?’ Dat is vervelend, maar het is een logische emotie.

Morin: Houdt ze van u?

Yuichi: Jazeker. Dat voel ik heel duidelijk. Ze vertelt me over de relatie met haar moeder, over haar eigen gevoelens, ze stort echt haar hart bij mij uit.

Morin: Sijpelt er wel eens iets van uzelf in uw rol door?

Yuichi: Dat laat ik niet toe, dan zou ik verlegen 
worden.

Morin: Voelt u ook iets van verantwoordelijkheid voor die dochter, vanwege de band die u nu met haar hebt?

Yuichi: Dat hangt van de situatie af. Het gewicht 
van die verantwoordelijkheid varieert, maar ik voel hem overal waar ik kom.

Morin: Is uw werk echt honderd procent acteren 
of ontwikkelt u ook wel eens echte gevoelens?

Yuichi: Het is werk. Ik ben niet 24 uur per dag haar vader, ik ben het maar voor een vastgesteld aantal uren. Als ik bij haar ben voel ik niet echt liefde voor haar, maar als we weer afscheid nemen voel ik me wel een beetje bedrukt. Soms moeten de kinderen huilen. Dan vragen ze: Waarom moet je nu al weg? Dan vind ik het wel erg dat ik daar aan het toneelspelen ben en voel ik me heel schuldig. Er zijn wel eens momenten dat ik na mijn werk thuiskom en tv ga kijken en mezelf afvraag: Ben ik dit nu zelf, die hier tv-kijkt, of is het de acteur?

Morin: En wat is uw antwoord op die vraag?

Yuichi: Ik geloof niet dat ik een antwoord heb. De persoon die ik vroeger was – ben ik dat nog steeds? 
Ik weet dat acteurs zich vaker zo voelen. Als je een heel goede acteur bent, als je de hele tijd in een rol zit, kan dat heel desoriënterend zijn.

Morin: Wanneer voelt u zich het meest uzelf?

Yuichi: In het gezelschap van familie, mijn echte familie. Het is tergend om alleen te zijn en steeds 
te denken: Ben ik nu echt mezelf? Met je gedachten alleen zijn, dat is het moeilijkste.

Morin: Hoe weet u dat uw familie niet door iemand is ingehuurd?

Yuichi: Goeie vraag! Dat weet niemand.

Morin: Ik heb een project waarin ik dromen uit heel de wereld verzamel. Een vaak terugkerend thema is werk. Droomt u wel eens over uw werk?

Yuichi: Ik droom wel over mijn cliënt. Dat ze huilt omdat ik wegga. Heel emotioneel.

Morin: Waarin verschilt die droom dan van de 
werkelijkheid?

Yuichi: In de droom vertel ik haar soms de waarheid.

Morin: Wat zegt u dan?

Yuichi: ‘Het spijt me,’ zeg ik dan. ‘Ik ben van het bedrijf Family Romance. Ik ben je echte vader niet.’ En vlak voordat ze kan reageren, net als ze haar mond opendoet om iets te zeggen, word ik wakker. 
Ik ben zo bang voor wat ze gaat zeggen dat ik maar wakker word.

Morin: Bent u in uw dromen wel eens iemand anders?

Yuichi: In het Japanse zakenleven zijn er situaties waarin je een bedrijf moet bezoeken om daar 
nederig, met diepe buigingen je excuses aan te 
bieden voor een fout. Daar droom ik wel eens van.

Morin: Hoe werkt dat als u daarvoor in het echt wordt ingehuurd?

Yuichi: Meestal ga ik dan mee met een werknemer die een fout heeft gemaakt. Dan bied ik in zijn plaats mijn excuses aan voor zijn vergissing. Hebt u wel eens gezien hoe wij excuses aanbieden? Wij gaan 
op de knieën, met trillende handen, we zitten echt op handen en voeten. Mijn cliënt, degene die de fout heeft gemaakt, staat naast me en ik kniel daar op de grond voor de baas, die rood aanloopt van woede en mij van alles naar het hoofd slingert. Zo erg dat ik 
me soms afvraag: Zit ik hier nou echt?

Morin: Hoe voelt dat dan?

Yuichi: Heel vervelend. Ik denk dan: Ik heb niets gedaan! Mijn vingers jeuken om de eigenlijke 
brokkenmaker aan te wijzen en te schreeuwen: 
Het was zijn fout.

Morin: Wordt u ook wel eens ingehuurd om excuses aan te bieden in andere situaties?

Yuichi: Ja, in een relatie. Stel dat een vrouw is vreemdgegaan. Dan wil de echtgenoot genoeg-
doening van de man met wie ze hem bedrogen heeft. Vaak is dat natuurlijk lastig, omdat die meestal de benen neemt. Dus dan word ik ingeschakeld.

Morin: Hoe gaat dat?

Yuichi: We hebben richtlijnen voor alle situaties. 
Op basis van psychologisch inzicht werken we 
naar een gunstige uitkomst toe. In dit geval is de standaardtactiek dat ik mij voordoe als een lid van 
de yakuza [Japanse maffia]. Ik kom samen met de vrouw aan, we treffen de man thuis, en dan maak ik een diepe buiging en verontschuldig me. Vervolgens veegt die man me wel de mantel uit, maar omdat 
ik een gangster lijk te zijn, laat hij het daarbij.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

Morin: Ik begrijp dat u ook wel optreedt als geliefde. Kunt u beschrijven hoe dat is?

Yuichi: Dat is meestal voor oudere dames. 
Aanvankelijk vooral vijftigers, maar tegenwoordig steeds meer vrouwen van in de dertig.

Morin: Komt daar seks bij kijken of blijft het 
platonisch?

Yuichi: Het is als een date. Seks is niet de bedoeling, al verwachten sommige vrouwen dat wel. Meestal willen ze gewoon leuk uitgaan met een jongere man. Ze willen zich weer jong voelen.

Morin: Waarom denkt u dat die vrouwen u inhuren?

Yuichi: Die vrouwen zeggen dat het kweken van vertrouwen in een echte relatie heel langzaam gaat. Het duurt jaren voordat je echt een hechte band hebt. Zij vinden het vooral veel gedoe en veel teleurstelling. Stel je voor dat je vijf jaar van je leven in iemand investeert en dan de bons krijgt. Makkelijker om gewoon twee uur per week te daten met het ideale vriendje. Geen ruzies, geen jaloezie, geen irritante gewoontes. Alles is perfect.
Morin: Hoe is het na al die nepdates voor u om een echte date te hebben?

Yuichi: Ik heb momenteel geen vriendin. Echt 
daten voelt als werk. Echt om iemand geven is hard werken.

Morin: Wilt u zelf ooit een gezin?

Yuichi: Eerlijk gezegd heb ik hier wel genoeg aan. 
Ik heb nu zoveel familie, en ik heb daar mijn handen vol aan. Met cliënten die me zelfs vragen om hun bevalling bij te wonen. Dat heb ik een keer gehad, een zwangere vrouw die liever mij erbij had dan haar ouders. Heb ik dus gedaan. Soms word ik wel eens ten huwelijk gevraagd en dan zeg ik nee, maar dat valt me heel moeilijk.

Morin: Waarom?

Yuichi: Veel vrouwen zeggen: Ik wil met je trouwen. Dan zeg ik: Je bent verliefd op je aanvraagformulier. Je bent niet verliefd op mij maar op mijn rol. Als 
ik met zo’n vrouw trouw, moet ik altijd blijven toneelspelen. En er zitten geweldige vrouwen bij, maar ik voel dat ik bij hen mijn eigen ziel niet heb. Dus ik kan het niet en ik wil het niet.

Morin: Vindt u het wel eens prettiger om zo’n rol 
te spelen dan uzelf te zijn?

Yuichi: Ik vind het leuk om een betrokken vader 
te spelen. Met de kinderen spelen, ook als ik moe ben. Ook al ben je bekaf, je gaat er toch naartoe en 
probeert ze blij te maken. Zulke vaders bewonder ik, ook als ik ze zelf speel.

Morin: Wat is uw favoriete rol?

Yuichi: Het gebeurt niet vaak, maar heel soms ben 
ik bruidegom. Je hebt vrouwen die onder grote druk staan van hun ouders om te trouwen en die bijvoorbeeld lesbisch zijn. Dan komt er dus een complete bruiloft die helemaal nep is, behalve voor de familie van de klant. De vrienden, de gasten, allemaal nep. 
Ik als bruidegom, nep. Vijftig acteurs die allemaal doen alsof het echt is. Dat kost twee miljoen yen, voor de hele bruiloft.

Morin: Hoe vaak bent u al zo getrouwd?

Yuichi: Drie keer.

Morin: En de bruiden ziet u daarna nooit meer?

Yuichi: Nooit meer.

Morin: Raken die vrouwen ontroerd, als ze met 
een vreemde moeten trouwen?

Yuichi: Zij tonen mij hun emoties liever niet, maar mij doet het soms wel iets. Al mijn bruiloftsgasten zijn collega’s, en die staan mij toe te juichen. Dus 
op een gegeven moment voelt het dan allemaal heel echt.

Morin: Waarom denkt u dat dit in Japan zo’n bloeiende branche is?

Yuichi: Japanners zijn niet expressief. We communiceren slecht. We kunnen ons slecht uiten, durven in gesprekken niet voor onze meningen en gevoelens uit te komen. We stellen de ander op de eerste plaats, maken onze eigen verlangens daaraan ondergeschikt. En families worden ook steeds kleiner. Vroeger hadden we grotere gezinnen. Tegenwoordig eet je alleen.

Morin: Hoe ziet u de toekomst van uw bedrijf?

Yuichi: De vraag neemt toe. Er zijn ook steeds meer mensen die hulp vragen om populair over te komen op sociale media. Zo hadden we laatst een man die een enorm bedrag betaalde om met vijf van onze mensen naar Las Vegas te vliegen en daar foto’s te maken voor op Facebook.
Morin: Heeft u of een van uw medewerkers wel eens acteurs ingehuurd voor uw eigen leven?

Yuichi: Dat komt voor. Dat werknemers bijvoorbeeld acteurs inschakelen om hen op te hemelen in het bijzijn van mensen op wie ze indruk willen maken. En als ik lezingen geef neem ik vaak wat mensen mee om het publiek aan te vullen.

Morin: Is iedereen in de wereld vervangbaar?

Yuichi: Goeie vraag. Ik weet het niet goed. We hebben eens een weduwnaar van in de zestig gehad die bij ons een kopie van zijn overleden vrouw bestelde. Die hebben we geleverd.

Morin: Noemde hij haar bij de naam van zijn 
overleden vrouw?

Yuichi: Ja, dezelfde naam, en zij moest hem bij het koosnaampje noemen dat zijn vrouw altijd had gebruikt: Otōsan. Dat betekent vader, het is hier vrij gebruikelijk om je man zo te noemen.

Morin: Had ze dan ook de herinneringen van de overleden vrouw?

Yuichi: Sommige wel, ja. De klant krijgt een leeg vel papier waarop hij de herinneringen kan noteren waarover de vrouw moet beschikken.

Morin: Als uw medewerkers zo’n hechte emotionele band moeten nabootsen, doet zich dan nooit het probleem voor dat ze zich emotioneel te veel aan 
hun klanten gaan hechten?

Yuichi: Dat is een probleem. Daar hebben we regels voor. Zo mogen ze geen contactgegevens uitwisselen. Bij het spelen van een levenspartner mogen ze niet alleen met elkaar in een kamer zijn. Ze mogen elkaars hand vasthouden, maar niet knuffelen. Niet zoenen. Geen seks.
Morin: Waarin onderscheidt uw bedrijf zich van concurrenten?

Yuichi: Ons enorm gevarieerde aanbod en onze 
toewijding aan het creëren van een ervaring die de werkelijkheid overtreft. Vandaar onze slogan, ‘beter dan echt’. We hadden laatst een terminaal zieke man die graag zijn kleinkind wilde zien voordat hij stierf. Maar dat zou niet op tijd geboren worden, dus heeft zijn dochter voor een dag een baby gehuurd.

Morin: ‘Beter dan echt’, wat houdt dat in?

Yuichi: Minder zorgen. Minder misverstand en 
conflicten. Onze klanten kunnen rekenen op een beter resultaat.

Morin: U biedt ze een volmaaktere versie van de werkelijkheid?

Yuichi: Idealer. Cleaner.

Morin: Wijst u ook wel eens een verzoek af?

Yuichi: Als een verzoek niet strafbaar is, nemen we het aan. Je hebt bijvoorbeeld mensen met anorexia die willen kijken hoe iemand zit te eten. Het lucht ze op om een ander heel veel te zien eten. Doen we ook.

Morin: Wat betekent het woord ‘echt’ nog voor u?

Yuichi: Ik vind ‘echt’ een misleidende term. Neem Facebook. Wat daarop staat, is dat echt? De mensen op je foto’s zijn misschien niet ingehuurd, maar alles is zo gericht op het wekken van een bepaalde indruk dat het niet veel uitmaakt.

Morin: Vindt u dat het hele begrip ‘echtheid’ onbruikbaar is geworden?

Yuichi: Ik denk dat de wereld nu eenmaal niet 
eerlijk is, en mijn bedrijf dankt zijn bestaan aan het verlangen om daar iets aan te doen.

Morin: U bestrijdt onrecht?

Yuichi: Een vrouw die al een partner heeft, hoeft er geen in te huren. Een man die een vader heeft, hoeft er geen in te huren. Het is een manier om een zeker maatschappelijk evenwicht te herstellen.

Morin: Kunt u de waarheid eeuwig blijven verdoezelen?

Yuichi: Uiteindelijk komt de waarheid altijd aan 
het licht. Het geschonken geluk duurt niet eeuwig, maar is daarom nog niet waardeloos. Dat kind had een vader in de periode dat ze daar het meest 
behoefte aan had. Het duurde misschien niet lang 
en inmiddels weet ze misschien de waarheid, maar destijds had ze er wel veel aan.

Morin: Is er in uw eigen leven nog iets waar u naar verlangt, iets wat u mist?

Yuichi: Helemaal niets. Ik ontmoet zoveel klanten en speel zoveel rollen voor ze. Als ik mijn werk doe, gaan hun dromen in vervulling. En daarmee ook mijn eigen dromen. Ik put voldoening uit het gevoel dat mensen behoefte aan mij hebben.

Auteur: Roc Morin
Vertaler: Peter Bergsma

Roc Morin is journalist, fotograaf en kunstenaar. Hij is curator van de World Dream Atlas, een verzameling dromen uit de hele wereld.

De foto’s bij dit verhaal zijn illustratief. De geportretteerden zijn (voor zover bekend) geen acteurs.

The Atlantic
VS | oplage 430.000

Voorheen The Atlantic Monthly. Halverwege de negentiende eeuw opgericht door schrijvers Harriet Beecher Stowe en Ralph Waldo Emerson. Boekte in 2010 voor het eerst winst dankzij een krachtige onlinestrategie. Naast journalistiek ook ruimte voor poëzie en beeld.

Plaats een reactie