Opium voor het volk

14 februari 2019 - 10:1814 feb - 10:18

Er doen veel theorieën de ronde over de macht van techbedrijven. Maar is die echt zo groot? De Zuckerbergs van deze wereld zwijgen, want hoe minder wij weten, hoe meer zij verdienen.

In december vorig jaar bracht de Amerikaanse Senaatscommissie voor de inlichtingendiensten twee rapporten uit over de Russische pogingen om de verkiezingen van 2016 te beïnvloeden. In grote lijnen was al overduidelijk dat er sprake is geweest van Russische inmenging, maar hoe groot de rol daarvan was, bleef nog steeds de vraag. Heeft Rusland met berichten op sociale media de stemming van de kiezer echt kunnen beïnvloeden? Hebben trollen echt gezorgd voor een lagere opkomst in doorslaggevende staten? De rapporten van de commissie geven ook niet echt antwoord op die vragen.

Neem Facebook: in de rapporten worden nieuwe interne data geanalyseerd over de campagnebemoeienis van het Internet Research Agency, de Russische ‘trollenfabriek’, en er worden wat voorbeelden gegeven van hun activiteiten. We weten nu dat berichten van Russische herkomst meer dan 76 miljoen onlinehandelingen hebben uitgelokt (berichten delen, aanklikken, liken of reageren), maar het valt nog niet vast te stellen hoeveel daarvan door echte mensen zijn uitgevoerd. ‘Aangezien Facebook geen data heeft verschaft over valse accounts die bij de verspreiding waren betrokken, of over de “neplikes” van deze accounts,’ zo staat in een van de rapporten, ‘gaan wij ervan uit dat deze reacties allemaal afkomstig waren van echte mensen en dat deze inhoud dus ook in het nieuwsoverzicht van hun onlinevrienden is beland.’

Dat zijn twee heel grote gedachtesprongen. We weten op dit moment nog niet of die handelingen afkomstig waren van bots, van mensen of van een mix van beide, dus gaan de onderzoekers maar van het slechtste scenario uit. Het loont de moeite om naar andere verhalen over Facebook te kijken, geldt daar dezelfde aanname? Heeft Facebook bijvoorbeeld de protesten van de gele hesjes in Frankrijk veroorzaakt, zoals in een artikel op BuzzFeed onlangs werd gesteld? Of is Facebook alleen een middel in de handen van demonstranten die opereren in een lange Franse traditie van sociale onrust?

» Lees verder in de Reader / op Blendle

Plaats een reactie