Grootverbruik Saoedi-Arabië drukt op reserves

The Guardian / 360  |  9 september 2019 - 10:00 9 sep - 10:00

In Saoedi-Arabië, waar de waterconsumptie twee keer zo hoog ligt als in de rest van de wereld, raken de grondwaterreserves in een zeer hoog tempo uitgeput.

» Lees dit artikel in de Reader

Saoedi-Arabië krijgt maar op twee manieren water: uit de zee en uit diepe aardlagen,’ zegt Ahmed Safar Asmari, die aan het hoofd staat van een van de twee Berain-waterfabrieken in Riyad. ‘Wij zitten in het binnenland, met alleen waterhoudende aardlagen.’

Asmari beweert dat hij zich geen zorgen maakt over de toekomst van de watervoorraad in Saoedi-Arabië, op zich misschien niet zo vreemd voor iemand die zijn brood verdient met de verkoop van water. Uit onderzoek zou zijn gebleken, weet hij, dat er in bepaalde lagen nog genoeg is voor 150 jaar. Maar zijn zelfverzekerde voorspellingen komen niet overeen met de feiten. Een Saoedische grondwaterdeskundige aan de King Faisal-universiteit heeft in 2016 voorspeld dat het koninkrijk nog maar voor dertien jaar grondwaterreserves heeft.

‘De grondwaterbronnen van Saoedi-Arabië raken in zeer hoog tempo uitgeput,’ verklaarde ook de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN al in 2008. Grondwater vormt naar schatting 98 procent van het natuurlijk voorkomende zoetwater in Saoedi-Arabië. ‘Volgens sommige voor-spellingen zullen deze bronnen hooguit nog zo’n 25 jaar meegaan.’

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Daarom zijn we blij als je dit artikel voor ons deelt. Nog blijer zijn we als je je bij ons aansluit: Probeer nu 5 nummers voor maar 15 euro. Duurt een paar minuten, stopt automatisch.
Bedankt

Bouwhausse

Van die urgentie is zo op het oog weinig te merken in Riyad, waar zich een ware bouwhausse voltrekt: gebouwen schieten er als paddenstoelen uit de grond tussen de verzameling wolkenkrabbers die er al staan.

De tientallen jaren inspanningen om de woestijn tot bloei te brengen en de bevolking van de stad te voeden, gaan gepaard met enorme landbouwprojecten waar waterslurpende gewassen zoals tarwe worden verbouwd, op grond die is uitgegeven aan gunstelingen van de koninklijke familie.

Saoedi-Arabië consumeert twee keer zoveel water per persoon als het wereldgemiddelde: 263 liter per hoofd van de bevolking per dag en die hoeveelheid stijgt nog steeds, bij een veranderend klimaat dat de druk op de waterreserves nog groter maakt.

In maart heeft het koninkrijk het Qatrah-programma gelanceerd, bedoeld om de burgers zover te krijgen dat ze hun waterverbruik drastisch beperken. Het doel is om het verbruik terug te brengen tot 200 liter per persoon per dag in 2020 en tot 150 liter in 2030.

“Saoedi-Arabië verbruikt 263 liter per persoon per dag”

In het kader van datzelfde programma zijn ook pogingen gedaan om de dorstige landbouwindustrie te hervormen door de overheidssubsidies op graanproductie te verminderen. De totale hoeveelheid geïrrigeerde landbouwgrond is echter nog niet afgenomen, omdat producenten overschakelen op winstgevendere gewassen waarvoor nog steeds heel veel water nodig is.

Inmiddels heeft Saoedi-Arabië een nationaal veranderplan, Visie 2020. Het plan richt zich op het verminderen van de hoeveelheid water die aan ondergrondse waterhoudende lagen wordt onttrokken voor gebruik in de landbouw. Het wil 191 procent van het beschikbare water aanwenden voor de landbouw, in plaats van de huidige geschatte 416 procent.

‘Dat betekent dat Saoedi-Arabië meer dan vier keer zoveel water gebruikt als er gemiddeld bijkomt,’ zegt dr. Rebecca Keller van Stratfor, een particulier bureau voor informatie- en geopolitieke analyse, die schrok toen ze hoorde over het waterverbruik van dit land. ‘In feite gebruiken ze fossiel water, dat maar heel langzaam wordt bijgevuld.’

Het ontzilten van zeewater is lang gezien als het wondermiddel tegen de toenemende dreiging van watertekorten in het Midden-Oosten. Saoedi-Arabië loopt voorop in de wereld als het gaat om de hoeveelheid ontzilt water dat het produceert, en heeft nu 31 ontziltingsfabrieken. Van al het water dat in Saoedi-Arabië wordt geconsumeerd is 50 procent ontzilt water. De andere 50 procent komt uit grondwater.

Maar daarvoor wordt een hoge prijs betaald: energie. Volgens het Internationaal Energieagentschap nam ontzilting in 2016 3 procent van de watervoorraad in het Midden-Oosten voor zijn rekening, maar 5 procent van de totale energiekosten in die regio. Onderzoekers aan de Koning Abdulaziz-universiteit in Jeddah schatten dat de vraag naar ontzilt water per jaar met zo’n 14 procent toeneemt, maar voegen eraan toe dat ‘ontzilting een zeer kostbaar procedé is en niet duurzaam’. Ontziltingsinstallaties zijn ook schadelijk voor hun directe omgeving, omdat ze vervuilende stoffen de lucht in blazen en met hun lozingen mariene ecosystemen in gevaar brengen.

Een recente stimulans om voor ontzilting zonne-energie te gebruiken in plaats van fossiele brandstoffen, betekent dat de eerste commerciële installatie op zijn vroegst in 2021 in gebruik kan worden genomen, maar er zijn ook al berichten dat de bouw vertraging heeft opgelopen.

Volgens Keller zou de ontwikkeling van de ontziltingstechnologie in Saoedi-Arabië ook de relatie van dat land met andere landen in de regio kunnen veranderen, met name die met Israël. ‘Zij produceren de meest geavanceerde technologie voor ontzilting,’ zegt ze. ‘Nu blijkt dat ze meer geopolitieke zaken gemeen hebben, bijvoorbeeld hun houding tegenover Iran, is er meer ruimte om die relatie te laten groeien; de Saoedische watersector zou kunnen profiteren van die samenwerking.’

Grootste uitdaging

De grootste uitdaging blijft toch het veranderen van consumptiepatronen om een dreigend watertekort te vermijden. Het koninkrijk werkt hard aan zijn Rode Zee-project, een toeristisch paradijs ter grootte van België dat jaarlijks een miljoen bezoekers naar zijn ongerepte stranden en zijn vijftig nieuwe hotels moet trekken. Daarmee gaat het watergebruik omhoog; volgens huidige schattingen zal de keten van resorts straks 56.000 kubieke meter water per dag gaan gebruiken.

‘Het is woestijngebied,’ zegt Keller. ‘Water vormt vanzelfsprekend een natuurlijke beperking.’

Auteur: Ruth Michaelson in Riyad

The Guardian
Verenigd Koninkrijk | dagblad | oplage 332.000

Onafhankelijke kwaliteitskrant van linkse signatuur. Sinds 1821 thuisbasis van de meest gerespecteerde columnisten en journalisten. Altijd zeer kritisch ten opzichte van de overheid en andere instituten.

Plaats een reactie