Olie-industrie: riskant spel voor Saoedi’s

Saudi Arabië | Midden-Oosten | The Wall Street Journal  | 21 June 2020 - 13:0021 Jun - 13:00

De lagere olieprijzen zijn nadelig voor Amerikaanse producenten, maar ook ongunstig voor Riyad. En ze brengen de Amerikaans-Saoedische betrekkingen in gevaar.

» Lees dit artikel in de reader.

President Trump en de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman spelen een link spelletje poker, met als inzet de Amerikaanse olie-industrie en het Amerikaans-Saoedische bondgenootschap. De 34-jarige prins en de president zijn dikke vrienden sinds Trump Saoedi-Arabië als bestemming van zijn eerste buitenlandse reis koos en hiervoor met een warm welkom werd beloond. De president steunde Mohammed bin Salman toen deze de betrekkingen met Qatar verbrak. En ook toen de prins ervan werd beschuldigd dat hij zijn goedkeuring had gegeven aan de moord op Jamal Khashoggi, bleef Trump achter hem staan.

Nu bedreigt Bin Salman echter de Amerikaanse olie-industrie, de Amerikaanse nationale veiligheid en de kansen op herverkiezing van Trump. In maart overspoelde de kroonprins de markt met olie om Rusland te dwingen zijn eigen olieproductie te beteugelen, en zo prijsdalingen te stuiten. Maar op hetzelfde moment brak de coronacrisis uit, die economieën in een recessie bracht, waardoor de olieprijzen kelderden. Trump reageerde snel. Hij wist Saoedi-Arabië, Rusland en andere olieproducenten er begin april van te overtuigen de productie te verminderen. Maar die vermindering kwam te laat en was niet drastisch genoeg, en de wereldwijde consumptie bleef dalen.

BESTE LEZER
Mogen we even je aandacht?
We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. En dat lijkt in deze tijd nog harder nodig dan anders. Daarom bieden we een deel van onze context gratis aan. Steun je onze missie? Deel dan dit artikel, en, nog beter: sluit je bij ons aan! Voor 30 euro ontvang je 3 maanden 360 thuis. Duurt enkele minuten, stopt automatisch.
Bedankt

Snelle actie
Zowel voor de president als voor de prins staat er nu nog meer op het spel. De positie van de Verenigde Staten als ’s werelds grootste olieproducent is aan het verzwakken, en daarmee ook de Amerikaanse zelfvoorziening op energiegebied, die essentieel is voor de veiligheid. Doordat de olie nog maar zo’n 30 dollar per vat kost, dreigt voor Saoedi-Arabië de ergste economische crisis in decennia. Maar nog erger voor het koninkrijk is dat het zijn Amerikaanse beschermer zou kunnen verliezen.

Toch biedt de crisis de twee landen de mogelijkheid om samen zowel de olieprijzen als de onderlinge betrekkingen te verstevigen. Dat vereist, nog vóór de top van olieproducenten op 10 juni, snelle actie van de kroonprins en verstandige medewerking van Trump. De twee leiders hebben meer dan genoeg reden om de handen ineen te slaan. Als ze het kunnen opbrengen om niet meer tegen elkaar op te bieden en pokerspelletjes te spelen, als ze zich bereid tonen de pot te verdelen, kan dat leiden tot stabilisering van de olieprijzen. Gaan ze echter door met hun riskante spel, dan verliezen ze allebei.

Trump legde vorige week een forse troef op tafel, toen zijn regering de verwijdering aankondigde van de Patriot-raketten die afgelopen herfst waren gestuurd om Saoedische olie-installaties te beschermen na een droneaanval door Iran. Binnen een dag beloofde de kroonprins schielijk om de Saoedische productie per 1 juni verder te verlagen – maar nog steeds niet genoeg om vraag en aanbod in een zwaar aangetaste wereldeconomie weer in evenwicht te brengen.

De Amerikaanse olieboom is een kroon op het presidentschap van Trump. Vorig jaar bedroeg de netto-invoer van aardolie in de Verenigde Staten gemiddeld slechts 3 procent van het verbruik, het laagste sinds 1954. In februari bereikte de industrie een productie-record. Maar analisten voorspellen dat faillissementen de Amerikaanse olieproductie tegen december met ongeveer 20 procent zullen terugschroeven. De Amerikaanse industrie van schalieolie heeft een prijs van minimaal 40 dollar per vat nodig om de productie op peil te houden.

Voor de Saoedi’s staat er nog meer op het spel. De kroonprins kampt met een enorm begrotingstekort, terwijl de publieke verwachtingen stijgen. Een vat olie moet 80 dollar opbrengen om de Saoedische overheidsuitgaven te kunnen financieren. Er dreigt nu weinig terecht te komen van Bin Salmans Vision 2030-plan omde Saoedische economie minder afhankelijk te maken van olie. Zijn regering heeft ‘pijnlijke’ bezuinigingsmaatregelen aangekondigd. Subsidies aan ambtenaren voor de kosten van levensonderhoud worden verlaagd, de impopulaire btw wil hij verdrievoudigen tot 15 procent. Daarnaast is en blijft het koninkrijk afhankelijk van Amerikaanse bescherming.

Waarschuwing
Tot dusver speelt Trump het spel bekwaam. De verwijdering van de Patriot-raketten betekent niet dat de Iraanse dreiging is afgenomen; ze betekent enkel een afname van de politieke steun voor Saoedi-Arabië onder Republikeinse senatoren van oliestaten in de VS. ‘Als u zich als onze vijand opstelt, zullen wij u als onze vijand behandelen,’ zo luidde de waarschuwing van de Texaanse senator Ted Cruz aan het adres van Riyad.

Waarom moeten de Saoedi’s afzien van hun voornemen om hun aandeel in de slinkende mondiale olieverkoop te behouden? Daar zijn drie redenen voor te bedenken. Het grote overaanbod zal hen dwingen te snijden in de productie, omdat er te weinig afzet is. Afnemende Amerikaanse steun betekent onvermijdelijk een versterking van de Iraanse positie. En als Trump politieke problemen krijgt, kan dit leiden tot een overwinning
van de Democraten, die Saoedische mensenrechtenschendingen aan de kaak willen stellen en streven naar verbetering van de betrekkingen
met Teheran.

Voor Mohammed bin Salman, die zich geconfronteerd ziet met een Iraanse dreiging en een begrotingskloof, zijn er geen slimme oplossingen. De prins en de president zijn beiden meer gebaat bij een oplossing van hun geschillen dan bij voortzetting van hun onderlinge naijver.

» Lees 360 nu voordelig. 3 maanden papier en digitaal voor €30. Of 3 maanden digitaal voor €15.

Karen Elliott House

The Wall Street Journal
Verenigde Staten | dagblad | oplage 2.617.000

De bijbel voor zakenmensen. Maar bij het lezen is enig beleid nodig: naast reportages van hoge kwaliteit drukt de krant hoofdredactionele commentaren af die zó patriottisch zijn, dat ze hun geloofwaardigheid verliezen.

Plaats een reactie